GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ’NDE İMALAT SEKTÖRÜ VE KOBİ’LER

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ’NDE İMALAT SEKTÖRÜ VE KOBİ’LER

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ’NDE İMALAT SEKTÖRÜ VE KOBİ’LER

Bülent YÜCE
byuce@gidem.org

GAP Projesinin süregeldiği Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde faaliyet gösteren sanayi işletmelerinin genel durumu ve yatırım imkanları ile ilgili aşağıdaki ayrıntılar verilebilir.

1. Bölge İşletmelerinin Genel Durumu

Gaziantep ili, sanayi profili itibariyle GAP Bölgesi’nin genel durumundan ayrıcalık göstermektedir ve artık Türkiye’nin sayılı sanayi illerinden biri konumundadır. Otomotiv, tekstil ve gıda gibi sektörler öne çıkmaktadır. Bunun dışında Diyarbakır’da mermer, tarım-tekstil ve gıda, Mardin’de gıda, Adıyaman’da konfeksiyon ve Şanlıurfa’da da tarım sektörleri imalat sektörlerindeki faaliyet konuları olarak öne çıkmaktadır. Batman ve Kilis illeri yeni yeni yapılanmaya başlarken, Siirt ve Şırnak illerinde kayda değer yatırımlar bulunmamaktadır. Faaliyet gösteren işletmelerin büyük çoğunluğu küçük boy (10-49 arası işçi istihdam eden) işletme sınıfındadır. Bölge çapında kalifiye eleman sıkıntısı çekilmektedir.

Yatırım konusu seçilirken genellikle “üretim odaklı” mantık belirlenmiş olup, önce üretip sonra satma ilkesi benimsenmiştir. Bu nedenle de işletmelerin çoğunluğu % 20-40 kapasite kullanım oranına sahiptirler. Kapasite kullanım oranlarındaki düşüklük hem genel ekonomik durgunlukla, hem de yeni pazarlar yaratamama gibi nedenlerden kaynaklanmaktadır. İşletmelerin yeni pazarlar yaratma konusunda da yeterli bilgi birikimine ve yöntemlere sahip olmadıkları söylenebilir.

Bunun yanında, işletmelerin çoğu aile şirketi yapısındadır, stratejik plan, hedeflerle yönetim, bütçe oluşturma, maliyet muhasebesi, süreçlerle yönetim ve en önemlisi kurumsal yönetim tarzından uzak bir yapılanma söz konusudur. Çoğu 1nci kuşak olan üst yönetim genellikle düşük eğitimli ve girişimcilik ve işletme yönetimi bilinci açısından eksiktir. Geriden gelen 2nci kuşak daha iyi eğitimler almış olup, henüz üst yönetimde söz olamadığı gibi, şu an için karar almada pek yetkili değillerdir.

Yukarıda da değinildiği gibi üretim odaklı mantık benimsendiği için, başlangıçta makine-ekipmanlar için gereğinden fazla kapasiteler seçilmiş, gereksiz yere sermaye bağlanmış ve bu nedenle de işletme aşamasında “işletme sermayesi yetersizliği” sorunu ortaya çıkmıştır. Bu sorun ilerleyen zamanlarda da etkili bir nakit yönetimi yapılamamasıyla birlikte çözülememiş ve rekabet açısından işletmeleri olumsuz etkilemiştir. İşletme sermayesi yetersizliği, aynı zamanda büyük miktarlarda hammadde alınamayıp yine büyük partide üretim yapılamadığı için ihracat ve yeni müşteri bulma imkanları da kısıtlı kalmaktadır.

 

2. Bölgeye Yatırım Yapma İmkanları

Özellikle 5084 sayılı teşvik yasası ile birlikte (daha sonradan değişerek 5350 sayılı yasa oldu) bölgeye yapılacak yatırımlar için bir takım imkanlar sağlanmıştır. Dolayısıyla, en az 30 işçi istihdam edecek olan yatırımlara,

  • Organize Sanayi Bölgeleri’nde ücretsiz arsa tahsisi

  • İşçi sigortalarının işveren payına düşen kısmının %80 oranında karşılanması

  • Vergilerin %80 oranında karşılanması

  • Enerji giderlerinde %20 - %50 arası indirimler

Gibi imkanlar sağlanmıştır. Özellikle yeniden yapılanmakta olan Kuzey Irak bölgesine yakınlığı yönünden avantaj yaratan bölgede, gıda, inşaat ve metal sanayi yönünden yapılacak yatırımlar ciddi ihracat potansiyeline sahiptir.

 

3. Danışmanlık Sektörü Açısından Değerlendirme

Yukarıda işletmelerin genel durumlarından da anlaşılabileceği gibi, danışmanlık hizmet gereksinimi açısından işletme sayısı oldukça fazladır. Ancak bu hizmetleri finanse edebilme güçleri de aynı oranda zayıftır. Dolayısıyla Avrupa Birliği, KOSGEB ve İş-Kur destekli bir takım projelerle bazı danışmanlık hizmetleri verilmeye çalışılmakta ve firmaların iş kapasiteleri artırılmaktadır. Ancak özellikle yurtiçi ve/veya yurtdışı piyasada yeni müşteri bulma, karlılığı artırma, vb. gibi kısa vadede işletmeye maddi somut çıktı sağlayacak danışmanlık hizmetlerine işletmeler kolayca fon ayırabilmektedir. Özetle, bedelini ödemeye hazır oldukları hizmetlerden bağımsız olarak, aşağıdaki hizmetlere ihtiyaç duyulduğu söylenebilir:

  • Stratejik yönetim sistemi kurma

  • Aile şirketlerinde kurumsallaşma

  • Süreç yönetimi sistemi kurma

  • Genel finansman yönetimi

  • Genel üretim yönetimi

  • Yeni müşteri bulma / pazarlama yönetimi sisteminin kurulması

  • Karılılığın artırılması

  • Fon kaynaklarına erişim

  • ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Sistemi

  • Dış ticaret danışmanlığı

 

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ’NDE İMALAT SEKTÖRÜ VE KOBİ’LERle

Makale Başlıkları

 

Makale Listesi


2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Biymed Eğitim
Kurumsal Eğitimler
Tavsiye Edilen Eğitimler
Kurumsal Eğitimler
Satın Alma Eğitimi

Satınalma çalışanları, uzman, yönetici ve satınalma müdürlerinin katıldığı satınalma yönetimi ve teknikleri eğitimidir. Satınalma konusunda temel bilgileri 2 gün boyunca anlatılmaktadır.

Kurumsal Eğitimler
ileri Derece Satın Alma Yönetimi Eğitimi

Satınalma uzman, şef, yönetici ve müdürleri için ileri seviye satınalma eğitimidir. Satınalma yönetimi üzerine detaylı bilgiler verilmektedir. Tedarikçi ilişkileri, performans yönetimi, Satınalma bütçesi, müzakere teknikleri ve sözleşme yönetimi gibi konuları içerir.

Kurumsal Eğitimler
Yöneticilik Eğitimi

Yönetici, yönetici adayı, patron, yönetim kurulu üyelerinin katılacağı yöneticilik ve liderlik eğitimidir. Bir yöneticinin bilmesi gereken tüm konular (Liderlik, delegasyon, iletişim, zaman, stres, toplantı, çatışma yönetimi) 2 günde çeşitli uygulamalarla anlatılmaktadır.

Kurumsal Eğitimler
Finansçı Olmayanlar için Finans Yönetimi Eğitimi

Yöneticiler, yönetici adayları, patronlar, şirket ortakları, yönetim kurulu üyeleri ve finans konusunda bilgi sahibi olmak isteyen tüm çalışanların katılacağı eğitimde güncel finansal terimler hakkında bilgi verildiği gibi mali tablolar ve bilançoların okunması ve yorumlanması konuları uygulamalı olarak işlenmektedir.

Kurumsal Eğitimler
Depo Eğitimi - Depo ve Stok Yönetimi

Depo çalışanları, Şef, Uzman ve Depo Müdürleri, lojistik ve tedarik Zinciri Çalışan ve yöneticilerinin katılacağı depo yönetimi eğitimidir. Depo ve depolama nedir? Depoya neden gerek vardır. Stoklu ve stoksuz çalışmanın faydaları gibi konular eğitmenin 20 yıllık tecrübesi ile aktarılmaktadır.

Kurumsal Eğitimler
Etkili Pazarlık ve Müzakere Teknikleri Eğitimi

Müzakere yöntemleri ile münakaşalardan kurtulun. Satınalma çalışanları, Şef, Uzman ve Satınalma Müdürleri, Satış çalışanları ve yöneticileri, pazarlık ve müzakere görüşmelerine katılan üst kademe yöneticileri için uygulamalı olarak yapılan bir eğitimdir. Verilen senaryoya bağlı olarak satış ve satınalmacıların bire bire müzakeresi canlandırılmaktadır.

Kurumsal Eğitimler
Raporlama ve Rapor Yazım Teknikleri Eğitimi

Rapor yazan ve sunan tüm çalışanların katılacağı raporlama eğitiminde etkin bir raporun nasıl hazırlanması gerektiği detaylı bir şekilde aktarılacaktır. Raporun Excelden kopyala yapıştırdan ibaret olmadığını eğitim boyunca yazacağınız raporlarla daha da iyi anlayacaksınız.

Kurumsal Eğitimler
Müşteri İlişkileri Yönetimi Eğitimi

Müşteri ile teması olan tüm çalışanlar başta olmak üzere, Satış ekibi yönetim kadrosu, satış destek ekibi, takım liderleri, bireysel satış uzmanları ile satış kadrolarında yer alması düşünülen insan kaynakları eğitime katılabilir. Müşteri ile yüz yüze veya telefonda temas halinde olan tüm çalışanlara yönelik bir eğitimdir.

Kurumsal Eğitimler
Bütçe Eğitimi

Bütçe eğitimi ile bir bütçenin nasıl hazırlanması gerektiği sıfırdan itibaren anlatılmaktadır. Eğitim içerisinde farklı sektörlere ait bütçe örnekleri anlatılmaktadır.