|
'Kişisel
marka''nız sizi kanatlandırır
Kariyer için çok çalışmak ve doğru işler
yapmak yeterli değil. Başarının yolu kendinizi bir çalışan olarak değil,
bir marka olarak görüp, kendinizle ilgili algıları yönetmekten geçiyor.
Sadece ünlülerin ya da şirket liderlerinin değil, her profesyonelin
markalaşmaya ihtiyacı var. Kişisel markanızı yaratmak ise farklılaşmakla,
işinize değer katmakla ve insanların sizi nasıl algılayacağını yönetmekle
mümkün.
Başarılı bir profesyonelsiniz. Çok çalışıyor, doğru işler yapıyor ve bunu
istikrarlı bir şekilde devam ettiriyorsunuz. Fakat aynı işi yapan
rakipleriniz hem daha fazla para kazanıyor, hem de daha çok iş teklifi
alıyor. Siz ise nerede yanlış yaptığınızı sorguluyor, onların sizden
farkının ne olduğunu düşünüp duruyorsunuz.
Sorunun cevabı; "rakiplerinizin kendi kişisel markalarını yaratmayı
başarmaları" olmasın sakın? Dolayısıyla büyük firmalardan aldıkları iş
tekliflerinin sebebi, kendilerini konumlandırma biçimleri ve çok daha
gelişkin bir ilişkiler ağına sahip olmaları olabilir mi? İtiraf edelim
çoğumuz, "işimi çok iyi yapmam kariyerimde ilerlemem için yeterlidir" diye
düşünüyoruz. "Kendim olmayı ve kariyerimin beni nereye götüreceğini
izlemeyi tercih ederim" diyenler de olabilir. Veya çok bildik bir tavırla,
"Ben kendimi pazarlama konusunda pek iyi değilimdir" deyip işin içinden
çıkmak da çok kolaydır.
Bulunduğunuz pozisyonu korumak, şimdilik sorun gibi görünmeyebilir ama ya
sonrası? Artık batıda, bazı profesyoneller hangi işi yaparsa yapsın, hangi
eğitimden geçmiş olursa olsun kariyerlerinde başarılı olmanın anahtarını
kendilerini marka yapmak olduğunu anlamış durumda. Bugün "marka" artık
sadece şirketler, ünlüler ya da astronomik ücretli sporcuların işine
yarayan bir kavram değil.
Başarılı olmak için kendinizi bir çalışan, bir girişimci veya iş arayan
biri olarak değil, bir ürün/marka olarak görmelisiniz. Çünkü bir birey
olarak markalaşmanız, size özgürlük verir çünkü, güçlü olduğunuz yönleri
tanımanızı ve gelecek tehditleri görmenizi sağlar. Size rekabet avantajı
kazandırır: sizi yeni pazarları araştırmak konusunda meraklı kılar,
taktikler üzerinde egzersiz yaptırır ve yeni vizyon kazandırır. Sizi
geçmişin kıskacından kurtarır.
Başkalarına bırakmayın
Uzmanlar, "Siz kendi markanızı yönetmezseniz, bunu başkaları ve hatta
rakipleriniz dezavantajınıza olacak şekilde yapar" diye uyarıyor. Örneğin
bir süre önce terfi ettiniz. Bunun herkesçe biliniyor olmasını
gerektirecek kadar zaman geçmiş olmasına rağmen üstleriniz, farklı
departmanlardaki çalışanlar veya iş paydaşlarınız sizi hala önceki
pozisyonunuzda algılıyor. Ve siz "bu durumu nasıl değiştirebilirim" diye
düşünüp duruyorsunuz.
İşte. kişisel markasını yönetmeyip bunu
tesadüfe bırakan profesyonellerin çok sık karşılaştığı bir sorun. Kişisel
marka ne demektir? Uzmanlar kişisel markayı; "kişinin hayattaki duruşuyla
ilgili dış dünyaya yansıttığı mesaj, aynı işi yapan herkese göre yarattığı
fark ve işine ya da statüsüne kattığı değerlere dayalı bir kişisel kimlik"
diye tanımlıyor ve bu kimliğin; nitelikler, yetenekler ve performans ve
sizin değeriniz konusunda diğer insanların algılarının bir toplamı
olduğunu belirtiyor.
Kişisel
marka nasıl yaratılır?
Markalaşma (branding), bir ürünün gücünün
ve pazar koşullarının analiz edildiği bir süreçtir. Bir hareket planı bir
pazarlama planı yapıp bir farkındalık ve ürünü satın alma güdüsü tesis
etmektir. Markalama bir ''şey''den, bir değer yaratmaktır. Bir birey için
başarılı bir kişisel marka yaratmak da, tıpkı böyle bir süreçtir. Marka
uzmanları, kişisel marka yaratmanın, kişinin kendisine bir ürünü piyasaya
sürmeye hazırlanan bir şirketin pazarlama sorumlusu gözüyle bakmasıyla
mümkün olacağını belirtiyor.
Örneğin siz, bir işveren veya bir şirket
için çalışıyor olanız bile kendinizi bir çalışan olarak ele almamalısınız.
Kendinizi, "siz" denilen markaya hizmet eden, onun pazarlaması için
çalışan biri gibi görmelisiniz. Bir pazarlama sorumlusu olarak ilk
göreviniz, pazarı analiz edip ''ürün''ünüz için hangi fırsatlar ve
tehditler olduğunu görmektir. Hitap ettiğim pazardaki mevcut koşullar
nedir? Geleceğe ilişkin tahminler ve öngörüler nedir? Çözüm isteyen hangi
problemler, hangi açıklar var? Hangi ihtiyaçlar karşılanmıyor? İşte
sormanız gereken kritik sorular. Daha sonra diğer aşamalar geliyor.
Kendinizin pazarlama sorumlusu
Kişisel marka için ilk adım zihniyet değişimidir. Uzmanlar, "Kişisel
markanızı yaratmak iki anahtar değişikliği içerir" diyor. Birinci
değişiklik iş yapış ve düşünme biçiminde gerçekleşirin, kendinizi marka
sorumlusu yapın. Bir markanın sorumluluğunu almak demek, ne söylemek
istediğiniz konusunda değil, pazarın ne istediği konusunda düşünmek
demektir. Siz denilen ürünü pazarlayan bir pazarlamacı gibi davranın.
Kişisel markalaşmada, pazarı iyi analiz
ettikten sonra, kendi kendinizin muhasebesini yapın. Güçlü yanlarım nedir,
zayıf yanlarım nedir? Rekabet ettiğim insanlarla kendi markamı nasıl
kıyaslayabilirim? Anahtar niteliklere ve sizi farklılaştıran araçlara
odaklanın. Yeteneklerinize, dirayetlerinize ve hatta pazarın ihtiyaçlarına
çözüm olacak kişisel hasletlerine dahi...
Böylece ünlü bir pazarlama uzmanının tarif ettiği pazarlama muhayyilesine
kavuşacaksınız. Ardından farklı, doğru ve değer yaratan bir kişisel marka
kimliği oluşturun. İkinci değişiklik, insanların sizi nasıl görmeye
başladığı konusundadır. Algıları tasarladığınız kişisel markaya dayanarak
değiştirmek. Önemli olan kendiniz hakkında ne söylediğiniz değil,
insanların sizin hakkınızdaki düşüncelerini yönetmektir. Bu aşamada ne
yapmak istediğiniz değil, mesai arkadaşlarınızın ya da müşterilerinizin
reaksiyonları önem kazanır.
Nizami
bir iş planı yapın
Strateji markalaşmanın beynidir ve rekabet avantajınızdır. Rakipleriniz
yerine seçilmeniz için güçlü bir neden sunar. Zeki stratejiler, her adımda
sizi bir sonrakine taşıyan taktiklerle güçlendirilir. Ardından bir iş
planı gelir. Ne zaman, ne yapacağınızı içeren nizami bir pazarlama planı
geliştirin. Yazarken büyük ihtimalle yeni ve daha yaratıcı seçenekler
aklınıza gelecektir. Kişisel marka hedeflerinizin olduğu bir takvim ve bu
hedeflerin gerçekleşmesi için bir hareket planı oluşturmak çok önemli.
Tıpkı bir pazarlama sorumlusu gibi, hedeflerinizi gerçekleştirmek için
kişisel markalaşma takvimi çıkarmaktan söz ediyoruz. Ve tabii ki, bu planı
siz yöneteceksiniz. Hedeflerinizi asgari şekilde tutturmak için...
Yüksek
görünürlük
Temel gerçek: Birçok marka kişilik, yüksek görünürlük sağlamayı üstün
yeteneklerine veya tesadüfi olaylara değil, stratejik bir pazarlama
sürecine borçludur. Onların kitabında, "bir insanın dönüşümü geleneksel
bir ürünün dönüşümünden daha kolaydır" diye yazar. Her birimizin sahip
olduğu birçok değer var. Anahtar, pazarın ne istediğine bağlı olarak
potansiyelimizi bunlar üzerinde geliştirmek. Böylece strateji geliştirip
pazarda farkındalık yaratmak için taktikler oluşturabilirsiniz. Ve böylece
hayatınızın en önemli markası olan "siz" denilen marka üzerinde doğru
yolda ilerleyebilirsiniz.
İşin final adımı ise ölçüm yapmak: Etkinliğinizi mutlaka teyit edin.
Portföyümde geçen yılkine göre nasıl bir fark oluştu? Hangi yeni projeleri
üstlendim? Network''ümü nasıl genişlettim? Yeni neler öğrendim? Baktınız
bu plan işe yaramıyor manevra değişikliği yapın. Markalaşma, dinamik bir
süreçtir. Bir marka gibi düşünmek ve bir marka gibi hareket etmek, en
değerli malınız olan ''siz''i talep edilen bir değere dönüştürmeyi mümkün
kılar.
Marka Olmak İçin...
Başarılı marka yaratmak, doğruyu söylemek üzerine kuruludur. Belki
gerçeğin tümüne değil ama, güçlü yönlerinize odaklanırsanız yine de
doğruyu söylemiş olursunuz! Ve marka, ürünün ya da sizin sahip olduğunuz
olumlu sıfatlar üzerine tesis olur. En iyi kişisel markalar, kendileri
olmayı başaran insanlar tarafından yaratılır. Kendi fikirleri ve kendi
sahip olduğu nitelikler...
Kendi tarzları... Yani kişisel markanızı, siz kimseniz onun ve
yapabildiklerinizin üzerine kurmalısınız; olmak istediğiniz bir başkasının
değil. Marka aynı zamanda, sürekli değişim ve yenilenme demektir. Fakat bu
değişiklikler, performansınız veya ambalajınız, yani imajınız üzerinde
olabilir. Ama unutmayın, kim olduğunuzla ilgili kökten değişiklikler
yapamazsınız.
Siz Hangisisiniz?
Markasını yöneten profesyonel
Profesyonel özgürlük Kendisi için çalışır Kendi talebini yaratır Pazarlama
planı vardır Uzun vadeli düşünür Kendini pazarlar Problem çözücüdür Değer
ve kaynakları vardır Pazarı vardır Farklılaşmıştır Stratejiye dayalıdır
İlişkilerini geliştirir Bir ihtiyacı karşılar
''Çalışan birey''
İş güvencesi Şirket/patron için çalışır İş olanaklarını araştırır
Özgeçmişi vardır Kısa vadeli düşünür Yeni pozisyon arayışına girer İşi
yerine getirir Becerileri vardır Mesai arkadaşları ve müşterileri vardır
Pozisyona uygundur Aşırı çalışır Kayıt olur Verilen işi yerine getirir
Başarılı
Ve Güçlü Bir Kişisel Marka
Değerinizi dış dünyaya yansıtır
Rekabet içerisinde farklılaştırır
Duygusal bağlantılar tesis eder
Daha iyi ücret için kapı açar
Size olan talebi artırır
Kötü zamanları kolay atlatmanızı sağlar
Sizi takip eden değil, takip edilen yapar
Kimler
Kendini Marka Yapmalı?
Girişimciler ve küçük iş sahipleri: İşlerini bir adım öteye taşımak için
Yöneticiler: Değişken iş yaşamı içerisinde
daha fazla tanınmak ve kişisel değerlerini artırmak için
Profesyoneller: Avukatlar, doktorlar vs. iş
hacimlerini artırmak için
İş yaşamındaki kadınlar ve girişimciler:
Daha erkek egemen iş ortamında başarılı olmak için
Satış temsilcileri: Daha etkili iş
sonuçları almak ve daha sıkı müşteri bağlılığı yaratmak için
50 yaş üzeri yöneticiler ve profesyoneller:
Bugünün çalışma hayatı ikliminde kendilerini marjinal hissetmemek için
İş arayanlar: Kendilerini gittikçe
kalabalıklaşan iş gücü piyasasında rakiplerine karşı farklılaştırmak için
Fazıl ORAL / Eğitim danışmanı
* Başarılı bir kariyer için kişisel marka
stratejisi nasıl oluşturulur?
Birinin izinden giderek o kişinin önüne
geçemezsiniz. Şüphesiz, yola çıkmadan önce belirgin, ulaşılabilir bir
hedef konulmazsa, vardığımız noktaya sadece katlanmak zorunda kalabiliriz.
Örnek vermek gerekirse uluslararası iş yapmak isteyip de yabancı dil
bilmemek ya da öğrenmemek için direnmek, bunun en temel göstergesidir.
* Kişi kendisini nasıl bir marka haline
getirir? Bunun için gerekli çalışma planı nasıl olmalıdır?
Öncelikle değişmez insani değerlere sahip
olmak, temel olarak inandırıcı ve anlamlı bir "ayrıştırıcı" mesaj bulmak
ve her türlü iletişim ortamında bu mesajları sürekli olarak, farklı metot
ve yaklaşımlarla yinelemekten geçer
* Kendini marka yapmış kişilere örnek verir
misiniz?
Rahmetli Sakıp Sabancı, Sabancı Holding''in
önüne geçmiş bir marka idi. Birçok kişisel markaya sahip birey arasından;
Cem Boyner, İshak Alaton, Vitali Hakko, Fatih Terim (son zamanlarda değer
yitiriyor gibi görünse de) gibi kişileri örnek gösterebiliriz. Tanınmak
marka olmak değildir.
* Türkiye''deki çalışma hayatı içerisinde
kişisel marka projelerinin sonuç alma şansı var mıdır?
Türkiye''deki yönetim, kültür ve
organizasyon yapısı ağırlıklı olarak batı normlarında olduğu için ve
acımasız kapitalizmin çarkları bizi de küresel öğütme değirmeninde ezdiği
için, iş ortamı buna müsaittir. Bazı konularda yetersizlikler ya da
farklılıklar olması da son derece doğaldır.
|
