Dosya indirin

Ücretsiz indir

Beden Dili

SÖZSÜZ İLETİŞİM

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SÖZSÜZ İLETİŞİM

 

 

Prof. Dr. Gülay BUDAK

 

 

Dokuz Eylül Üniversitesi

İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi

 

İzmir-2004

 

 

 

 

 

 

 

 

 

NİYET EDİLEN İFADELER

     İnsanlar, niyet edilen ifadeler yoluyla birbirlerine bir takım anlamlar iletirler. Bu tür ifadeler, sözlü dil olmamakla birlikte, sözlü anlatımda kullanılan ifadelerle eş anlam taşıyan ifadelerdir. Bu yüzden de niyet edilen ifadeler, diller gibi kültürden kültüre değişiklik gösterebilirler. İşte bu tür beden hareketleri farklı kültürlerde farklı anlamlar taşırlar. Bu yüzden, yüz ve bedenle yapılan bu tür işaretler, sözsüz bir dil olarak kabul edilirler.

NİYET EDİLMEMİŞ İFADELER

     Niyet edilmemiş yüz ve beden ifadelerine ise “duygusal ifade” adı verilmekte, çeşitli kaynaklarda “yüz ifadeleri /facial expressions)” denildiğinde, duygusal yüz ifadeleri kastedilmektedir. İnsanların yüzlerinde aniden korku veya hayret ifadesi belirmesi, duygusal yüz ifadelerine örnektir. Bu tür ifadeler niyet edilmeden yapıldıkları için, sözlü anlatımdan farklıdırlar.

 

İletişimin söz hariç ,sadece fiziksel iletişimle ilgili bölümüdür. Üç ayrı bölümde incelenebilir ;

•      Proksemik ( yaklaşmak); vücudun mekan içindeki konumunun analizidir.

•      Kinezik ( hareket); fiziksel hareketlerin anlamının çözülmesi ve yönetimidir.

•      Göstergeler; çevremize topladığımız nesnelerle ilgilidir.

PROKSEMİK

•      Vücudun mekanla ilgili konumunu değerlendirmek için şunlar incelenmelidir;

•      Egemenlik alanı,

•      Yüksekliğin gücü,

•      Yürüyüş biçimi,

•      İrilik,

•      Oturma dinamiği,

•      Büro görgüsü.

EGEMENLİK ALANI

İnsanlar, kendi çevrelerinde oluşturdukları boş mekanlar yoluyla da iletişimde bulunurlar.  Başka insanlara olan uzaklık ayarlanarak, onlara uzak ya da yakın durarak, birtakım mesajlar iletilir. Karşılıklı konuşan kişiler arasındaki mesafe, konuşan kişilerin samimiyet düzeyini gösterir. Kişinin etrafındaki bölge, bir kişinin sanki vücudunun uzantısıymışçasına kendisine ait olarak benimsediği bir alan veya boşluktur. Kişinin etrafındaki bu boşluk mesafesi kültürel olarak belirlenir. Sokakta yürürken tanımadığımız birisi, 5 cm. kadar yanınıza yaklaşıp size adres sormak isterse, ne yaparsınız?
Başkalarıyla aramıza koyduğumuz uzaklık, onlara karşı duygularımızla ilgilidir ve onlarla ilişkilerimiz hakkında bazı şeyler gösterir. Bu uzaklığa egemenlik alanı denir. Dört ana bölgesi vardır; mahrem, kişisel, sosyal ve genel alan(ortak bölge).

 

   MAHREM

        BÖLGE    KİŞİSEL

        15-45 cm.        BÖLGE    SOSYAL

                        46-120cm.       BÖLGE    ORTAK

                                        120-360 cm.    BÖLGE

                                                                360 cm.

                                                                ÜZERİ             

MAHREM ALAN

•      Sevmek,teselli etmek, korumak ve kutlamak gibi eylemlerde kullanılır.

•      Kazanılmış bir alandır. Genelde bize yakın olma hakkına sahip kişiler girebilir.

•      Duygusal yakınlaşmayı gerektirir.

•      Bazı durumlarda fiziksel yakınlık olmadan,   ( asansörde) fiziksel yakınlaşma zorunlu olur ,Bu insanı tedirgin eder.

•      Mahrem alana girmeye hak kazananlar girebilir.

KİŞİSEL ALAN

•      Genellikle iki arkadaşın konuşurken korudukları mesafedir.Bir kokteylde birbirini tanıyanlar bu mesafeyi korurlar.

•      Samimi olmadığımız biriyle aramızdaki bu mesafeyi daraltırsak ne olur?

SOSYAL ALAN

•      İş hayatında sosyal alanın baş koruyucusu, çalışma masasıdır.Karşılıklı oturan iki kişi arasına yaklaşık 2 metrelik bir mesafeyi koyar. Partideki davetliler, dairesel bir sosyal alan oluştururlar.İnsanlarınarasındaki mesafe, değişik mesajlar verir.   

GENEL ALAN

•      3 metreden daha fazla bir alanı kapsar.İlgilenmek istemediğimiz yabancılarla aramıza koyduğumuz bir alandır.Lobide asansör bekleyenler,duraktaki insanların aralarına koydukları mesafe  buna örnektir.

EGEMENLİK ALANININ KONTROLÜ

•      Lidersiz bir grupta kimin içerde kimin dışarda olacağı, grup üyelerinin duruş biçimlerince belirlenir.

•      Bir yönetici, masasını kapı duvar arasındaki üçte birlik bölüme yerleştirerek,  ziyaretçilerin alanını daraltarak,baskı uygulayabilir.

•      Mevcut alanın genişliği toplantının başarısını da etkiler.

•      Dar yerler dinleyicileri tartışmacı ve zor kontrol edilir kılar. Eğitim seminerlerinde dar salonların kullanılması bu nedenle sakıncalıdır. Fakat bu ortamlarda toplantı,hareketli ve canlı olur,ayrıca toplantının kısa sürmesini sağlamak için de dar salonlar uygun olur.

•      Toplantıda zıtlıkları en aza indirgemek istiyorsanız, toplantıyı geniş salonlarda yapınız.

·        Konuşma esnasında bir insana yaklaşıp uzaklaşarak  onu kontrol etme şansımız vardır.

•      Sizi kontrol etmek isteyen insanlardan uzak durunuz. Hükmetmek istediğiniz insanlara ise,yakınlaşınız,hatta onlara dokununuz.

•      Egemenlik alanı hem bir gösterge,hem de iyi kullanılırsa etkili bir araçtır.

YÜKSEKLİĞİN GÜCÜ

•      Yukarısı iyi ,aşağısı kötüdür.

•      1972’de yapılan bir araştırma; boyları 1,87- 1,92 arasında olanların,başka etkenlere bağlı olmaksızın  arkadaşlarından % 12 daha yüksek ücretle işe girdiklerini göstermiştir.

•      Toplantıda ,kontrolü sağlamak için ayağa kalkarak konuşuruz.

•      Uzaklık, hakimiyet için iyi bir karşı etmendir. Yüksekliğin gücünü azaltmak için kullanılabilir. Saldırgan davranış da önerilir.

 

YÜRÜYÜŞ BİÇİMİ

•      Yürüyen bir grup içinde merkeze ve öne yakınlık,insanların,mevki ve gücü hakkında fikir verir.Önde ve ortadaki kişi mevki ve gücü en yüksek kişidir.

•      Hızlı,dinamik adımlarla yürümek olumlu, yavaş ayaklarını sürüyerek yürümek olumsuz izlenim yaratır.

 

İRİLİK

•      İriyseniz,bunu kullanın. Demir gibi el sıkın , yüksek sesle konuşun.

•      Eğer ufak tefek veya inceyseniz, aksesuarlarınız gösterişli ve etkileyici olsun. Uyumlu davranmayın, hırslı ve başarılı olun.

•      Büronuzu fazla aydınlatmayın,parlak ışıklar  ayrıntıları ortaya koyar,içindeki her şeyi küçük gösterir. Yumuşak aydınlatma,kötü badana ,eski eşya,kısa boyu kolayca gizler.

OTURMA DİNAMİĞİ

•      İnsanların yanyana oturdukları an,işbirliğinin en mükemmel olduğu andır. Masanın komşu kenarlarına oturulduğunda , konuşma kolaylaşır.

•      Rakipler,düellocular gibi,karşılıklı otururlar. Bir toplantıda hasımlar, masanın ortasında veya iki ucunda karşılıklı oturmayı yeğlerler. Bu sayede birbirlerini kolayca kollayabilirler.

ARKA KORKUSU

•      İnsanlar,korunmasız kaldıklarını hissettiklerinden arkalarını güvence altına almaya çalışırlar. Çünkü tüm iletişim organları öndedir (göz,kulak,ağız,burun).

•      Lokantalarda önce kenarlardaki masalar dolar.

•      Sırtımız kapıya dönük oturmayı istemeyiz.

•      Toplantı salonlarında konuşmacının konumu kapıyı görecek biçimdedir.

DİKKAT BÖLGELERİ

•      Toplantılarda oturduğumuz yer ,dikkatimizi etkiler. Önde ve ortada olanlar,konuşmacıya en fazla yoğunlaşanlardır.

•      Arka ve kenarlarda dikkat azalır.

•      En kötü dinleme alanı balkondur.

•      Bu nedenle,oturma yerlerini ilk birkaç sıradan sonra enlemesine değil derinlemesine düzenlemek yararlı olur. Bu sayede dikkati yoğunlaştırma olanağı artar.

•      Bir toplantıya katılacağınız zaman kimlerin orada olacağını önceden öğrenin.Mümkünse oturmak isteyeceğiniz yeri seçebilmek için biraz erken gidin (ilk giden siz olmayın).

•      İlişki kurmak istediğiniz ve istemediğiniz insanların muhtemel pozisyonlarını ayarlayın.

•      Kontrolü ele almak istiyorsanız, pozisyonunuzun buna uygun olup olmadığını sorgulayın.

BÜRO GÖRGÜSÜ

•      Eviniz şatonuzsa,büronuz da kalenizdir.

•      Astlar bunu bilir ve içeri girmeden ,kapının önünde bir an duraksar.Duraksamadan içeri girenler üstlerdir.

•      Ast içeri girdiğinde ayağa kalkmadan yer gösterilir.Üst geldiğinde ise,onu ayakta karşılamak gerekir.

•      Sekreterler,bakım personeli ,vb.,büro görgüsünü korkmadan bozabilir.

KİNEZİK (Vücut Hareketleri)

•      Beş önemli inceleme bölgesi vardır;

•      Merkez

•      Baş

•      Poz

•      Eller

•      Bacaklar

MERKEZ

Göğsümüzün odak noktasıdır. Merkez açık, kapalı, saldırgan ve uysal olabilir.

·        Eğer merkezimiz, iletişimde bulunduğumuz kişiye doğru dönükse, merkez açıktır. Bu, iletişim kurma isteği anlamına gelir.

·        Eğer merkezimiz, iletişimde bulunduğumuz kişiden ters yöne doğru dönükse, merkez kapalıdır. Bu, iletişim kurmak istemediğimiz anlamına gelir.

·         Eğer merkezimiz, göğüs dışarıda, omuzlar geriye çekilmiş bir vaziyette ise, merkez saldırgandır.

·         Eğer merkezimiz, iletişimde yere (aşağıya) dönükse, merkez uysaldır. Bu, suçlamaları kabul etme anlamına gelir.

 

BAŞ

Baş duruş biçimine göre farklı anlamlar taşır.  Baş yatay eksen ve dikey eksen olmak üzere iki eksen etrafında hareket eder:

 

 


    

                                     Benlik ekseni

 

 

 

 

 

                                                             Başkaları ekseni

 

Baş benlik ekseninden yukarıda ise, Üstünlük kurma, aşağıda ise uysallık anlamı taşır. Baş başkaları ekseninden konuşulan kişiye doğru dönükse, anlaşma, uzlaşma anlamına gelirken, konuşulan kişiden ters yöne doğru dönükse, anlaşmazlık anlamına gelir.

 

YÜZ İFADELERİ

•      Yaklaşık,250 bin çeşit yüz ifadesi yapabiliyoruz.(İlgi,heyecan,korku,eğlence, sürpriz,iğrenme,tiksinme,beğeni,öfke,vb.)

•      Yüz ifadelerinin okunması kolay,fakat kontrol edilmesi genellikle zordur.

•      Yüzde okunması gereken  ögeler; alın,kaşlar,göz kapakları, gözler, burun, dudaklar, çene ve tendir.

Alın;

•      Fiziksel ve duygusal durumu en iyi gösteren ögelerdendir. Diğer yüz ögeleriyle birlikte şaşkınlık,derin düşünce,gerilim, endişe,korku veya ilgi belirtir. Terleyen bir alın, çabanın veya sinirliliğin işareti olabilir.

•      Geniş alın, ciddiyet ve olgunluk işaretiyken,dar alın, daha genç ve teklifsiz bir görüntü verir.

Kaşlar;

•      Yüzü yumuşatır veya sertleştirirler.

•      İnce ve kalem gibi kaşlar,kadına olgun ifade verirken,kalın kaşlar daha dramatiktir.

•      Seyrek kaşlar, yüze yumuşak bir ifade verir. Kaşlar arasındaki dikey çizgi, yüze ilgili ve endişeli bir ifade verir.

•      Kaşların hareketi de değişik duygusal durumları yansıtır.

•      Şaşkınlık,korku durumlarında yukarı, endişe,ilgi ve kızgınlıkta aşağı inerler.

Göz Kapakları;

•      Daha çok tetikte olmanın ve tabi olmanın işaretidir. Kalın göz kapaklı insanlar,soğukkanlı, yavaş hareket eden , kontrollü insanlar olarak bilinir.

•      Göz kapaklarını indirerek bakmak,karşı cinse gönderilen bir istek mesajıdır.

•      Gözler tamamen açık ise,tetikte olma,masumiyet ve merak işaretidir.

•      Göz kırpma, sıcaklık, samimiyet, bazen söylenen sözün hiciv olduğuna işaret edebilir.

Gözler;

•      Ruhun penceresidir. Gözünü göremediğimiz insanlar bizi rahatsız eder. Çünkü göz temasını keser.

•      Kimlerle ne kadar göz teması kurulacağı, zamanla öğrenilir ve toplumdan topluma değişiklik gösterebilir.

•      Göz temasını uzatarak,ilgi gösterilebilir veya birine meydan okuyabilirsiniz.

•      Kalabalıkta göz temasının en kötü biçimi, kişiliğin önemsenmediği bakıştır.

•      Özel bakış süresi,kalabalıktaki bakış süresinden farklıdır. Konuştuğumuz insanın bize yakınlık derecesine göre bu süre değişir. Bu süre % 25 ile %100 arasında değişir.Temas süresi,dinlerken artar. Konuşurken % 40-60 olan temas süresi,dinlerken % 80 ‘e çıkar.

•      Göz temasının zayıf olması,güçsüzlüğü veya amaçsızlığı gösterir.

•      Kısa ve kesik bakışlar,güven sarsıcıdır.

•      Aşırı göz kırpma ve göz sulanması da olumsuzdur. Göz kırpma bizi sinirli,göz sulanması da aşırı duygusal veya zayıf gösterir.

•      Gözün çok seyrek kırpılması  olumsuzdur. Bu gözler katı,gergin,soğuk bir ifade verir

•      Yüzyüze iletişimde göz teması iletişimi kolaylaştırır. Tarafların güven duygusunu arttırır. Göz temasının şekline ve süresine özen göstermek önemlidir.

Burun;

•      Kişiliğimizden bağımsız olarak izlenimimize yardımcı olur. Burnundan memnun olmayan insanlar,burunlarını estetik ameliyatla düzeltirler.

•      Burun deliklerinin dışında burunda okunacak fazla bir şey yoktur. Beklerken, sabırsızken burun deliklerimiz titrer. Korktuğumuzda veya kızdığımızda ise açılır.

Dudaklar;

•      Yüzün en ilginç kısımlarından birisidir.

•      Dolgun dudaklar,yumuşak,sıcak ve duyarlı bir ifade verir. İnce dudaklar,daha az duygusal görünür, güçlü,kararlı ve soğukkanlı bir görüntü çizer.

•      Gülümseme sıklığı öğrenilen kültürel bir özelliktir. Sosyal bir ifadedir.

Çene;

•      Genelde kişisel gücün bir ifadesidir.

•      Kare ve köşeli çeneler,güç ile ilgilidir,yuvarlak çeneler,sıcaklık ve açık kalplilik ifade eder.

•      Çıkıntılı çene,saldırgan ve cüretkar bir görüntü kazandırır. İçe çekili çene ise,karakter silikliği ve içe dönüklüğü gösterir. Çeneyi saran deri de önemlidir. Çenenin altındaki ve yanındaki derinin sarkık olması, kişilik izlenimini zayıflatır, hatta,karakter zayıflığı izlenimi verir.

Ten;

•      Kızarır veya pembeleşir. Kontrolü zor olan bu renk değişikliği bazen bizi sıkıntıya sokar. Yakalandığınız zaman karşı taraf puan kazanır. Zayıflıklarımızı gösterir.

•      Kalınlığı ve gerginliği de anlamlıdır. İnce derili insanlar, duyarlı ve naziktir. Onlara duyarlı ve nazik yaklaşınız. Kalın derili insanlar ise,kontrollü,inatçı ve samimidir. Onlara açık ve rahat yaklaşabilirsiniz.Çünkü onlar güçlü ve saldırgan insanlardan hoşlanırlar.

Saç stilleri ve aksesuarlar;

•      Saç ne kadar kısa ise,görünüm o kadar tutucu veya sıra dışı olabilir. Kadınların saçı ne kadar uzunsa dişilik o kadar göze çarpar. Sarışınlar daha dişi,kumrallar daha otoriter kabul edilir.

•      Dazlaklık, erkekleri güçlü ve otoriter gösterir. Gücü yansıtmak için bütünüyle dazlaklık en iyisidir. Kenarda saç öbekleri olduğunda veya kenardaki saçlar dazlak kısma doğru tarandığında bu etki biraz azalır.

•      Peruğun etkisi çelişkilidir. Bir takıp bir çıkarırsak veya iyi kalite olmayan bir peruk  ilginin dağılmasına yol açar.

•      Yüzdeki kıllar da bir erkeğin izlenimini etkiler. Bıyık bir erkeği daha olgun gösterebilir,fakat bunun bir bedeli vardır. Bıyığın yüze verdiği somurtkanlığın giderilmesi zordur. Tebessümü gizler, ayrıca temiz tutulması da bir başka sorundur

·        Sakalın da iyi bir etkisi yoktur. Çok düzgün ve kısa olması bir derece durumu kurtarır.

•      Gözlük,insanı,ciddi ve çalışkan gösterir. Yüze otoriter bir ifade verir. Fakat, çerçevenin sade olmasına dikkat edilmelidir. Çok iri camlar,taşlı çerçeveler,burun ucuna yerleştirilen yarım gözlükler izlenimi zayıflatır.

ELLER

•      Dört temel bölgesi vardır; parmak,avuç içi, kenarı ve üstü

•      Avuç içini göstermek,dostça,barışçıl bir yaklaşımdır.

•      Avuç kenarı,keskin ve seri ifadeler içerir. Reddetme,kabul etmeme durumunda elin yanı kılıç veya karate darbesi gibi kullanılır

•      Elin tersi canlılığı gösterir. Bazen saldırgan ve düşmanca olabilir .

BACAKLAR

Bacaklar da duruş biçimlerine göre farklı anlamlar taşıyabilir. Örneğin, otururken ayak bileklerini üst üste koyma , tetikte olma ve hazır oluşun ifadesidir.

 

BEDENSEL TEMAS

     Farklı bedensel temaslar kurularak, muhataba çeşitli mesajlar verilmeye çalışılır. Örneğin birisinin elinin öpülüp başa konması, büyüklük ve/veya üstünlüğün kabul edilişi anlamına gelir. El sıkışıldığında, muhatap -en azından bir ölçüde- eşit kabul edilmektedir. Muhatabın dostluğunun önemli olduğu gösterilmek istendiğinde, el avuçların arasına alınarak sıkılır. Bir başka dostluk göstergesi muhatabın koluna, omzuna dokunmaktır.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    

    

 

  Hazırlayan: Osman BEDEL

Biymed Eğitim
Kurumsal Eğitimler
Tavsiye Edilen Eğitimler
Kurumsal Eğitimler
Satın Alma Eğitimi

Satınalma çalışanları, uzman, yönetici ve satınalma müdürlerinin katıldığı satınalma yönetimi ve teknikleri eğitimidir. Satınalma konusunda temel bilgileri 2 gün boyunca anlatılmaktadır.

Kurumsal Eğitimler
ileri Derece Satın Alma Yönetimi Eğitimi

Satınalma uzman, şef, yönetici ve müdürleri için ileri seviye satınalma eğitimidir. Satınalma yönetimi üzerine detaylı bilgiler verilmektedir. Tedarikçi ilişkileri, performans yönetimi, Satınalma bütçesi, müzakere teknikleri ve sözleşme yönetimi gibi konuları içerir.

Kurumsal Eğitimler
Yöneticilik Eğitimi

Yönetici, yönetici adayı, patron, yönetim kurulu üyelerinin katılacağı yöneticilik ve liderlik eğitimidir. Bir yöneticinin bilmesi gereken tüm konular (Liderlik, delegasyon, iletişim, zaman, stres, toplantı, çatışma yönetimi) 2 günde çeşitli uygulamalarla anlatılmaktadır.

Kurumsal Eğitimler
Finansçı Olmayanlar için Finans Yönetimi Eğitimi

Yöneticiler, yönetici adayları, patronlar, şirket ortakları, yönetim kurulu üyeleri ve finans konusunda bilgi sahibi olmak isteyen tüm çalışanların katılacağı eğitimde güncel finansal terimler hakkında bilgi verildiği gibi mali tablolar ve bilançoların okunması ve yorumlanması konuları uygulamalı olarak işlenmektedir.

Kurumsal Eğitimler
Depo Eğitimi - Depo ve Stok Yönetimi

Depo çalışanları, Şef, Uzman ve Depo Müdürleri, lojistik ve tedarik Zinciri Çalışan ve yöneticilerinin katılacağı depo yönetimi eğitimidir. Depo ve depolama nedir? Depoya neden gerek vardır. Stoklu ve stoksuz çalışmanın faydaları gibi konular eğitmenin 20 yıllık tecrübesi ile aktarılmaktadır.

Kurumsal Eğitimler
Etkili Pazarlık ve Müzakere Teknikleri Eğitimi

Müzakere yöntemleri ile münakaşalardan kurtulun. Satınalma çalışanları, Şef, Uzman ve Satınalma Müdürleri, Satış çalışanları ve yöneticileri, pazarlık ve müzakere görüşmelerine katılan üst kademe yöneticileri için uygulamalı olarak yapılan bir eğitimdir. Verilen senaryoya bağlı olarak satış ve satınalmacıların bire bire müzakeresi canlandırılmaktadır.

Kurumsal Eğitimler
Raporlama ve Rapor Yazım Teknikleri Eğitimi

Rapor yazan ve sunan tüm çalışanların katılacağı raporlama eğitiminde etkin bir raporun nasıl hazırlanması gerektiği detaylı bir şekilde aktarılacaktır. Raporun Excelden kopyala yapıştırdan ibaret olmadığını eğitim boyunca yazacağınız raporlarla daha da iyi anlayacaksınız.

Kurumsal Eğitimler
Müşteri İlişkileri Yönetimi Eğitimi

Müşteri ile teması olan tüm çalışanlar başta olmak üzere, Satış ekibi yönetim kadrosu, satış destek ekibi, takım liderleri, bireysel satış uzmanları ile satış kadrolarında yer alması düşünülen insan kaynakları eğitime katılabilir. Müşteri ile yüz yüze veya telefonda temas halinde olan tüm çalışanlara yönelik bir eğitimdir.

Kurumsal Eğitimler
Bütçe Eğitimi

Bütçe eğitimi ile bir bütçenin nasıl hazırlanması gerektiği sıfırdan itibaren anlatılmaktadır. Eğitim içerisinde farklı sektörlere ait bütçe örnekleri anlatılmaktadır.