Mesleki Eğitimde Kredi Transferi ve Akreditasyon

0
Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

Mesleki Eğitimde Kredi Transferi ve Akreditasyon

 

Süleyman YAĞCIZEYBEK

yagcizeybek@hotmail.com

 

Avrupa genişledikçe, üye ülkeler arasında şeffaf ve kolay anlaşılabilen nitelik ve yeterliliklerin tutarlı bir sistem dahilinde, hızlı bir şekilde transfer edilmesi ihtiyacı önem kazanmıştır. Burada sözü edilen sistem dahilinde, öğrenme amaçları ile bu amaçlara erişim düzeylerinin iş gücünün hareketliliğini ve serbest dolaşımını sağlayacak biçimde, bağlam ve ortamdan bağımsız olarak akreditasyonu sağlanır. Bu sistem, hareketliliğin sağlanması ve AB içerisinde serbest dolaşım hakkının hayata geçirilebilmesi için gereklidir. Transfer kavramı, nitelikler ve/veya yeterliliklerin öğrenme bağlamları arasında “taşınabilirliğini” ifade eder.

 

Dünya çapında uygulanan mevcut kredi sistemlerini üç ana başlık altında toplamak mümkündür:

 

  1. Kredi Toplama Sistemleri: Öğrencilerin herhangi bir yükseköğretim kurumunda aldıkları ve başarılı oldukları derslere ait kredilerin, diğer bir kuruma transfer edilmesi esasına dayanan sistemdir. Bu tür sistemlerin, kredi transferi açısından yeterli oldukları söylenemez. Çünkü, öğrencilerin elde ettikleri kredilerin tamamı, diğer kurumlar tarafından tanınmayabilir. Bu gruba örnek olarak Amerikan kredi transfer sistemi verilebilir.
  2. Kredi Transfer Sistemleri: ECTS gibi bu grupta yer alan sistemlerde öğrenci, kendi üniversitesi veya yabancı üniversiteden kredi toplama amacını gütmeden uluslararası kredi transferi ve bu kredilerin tanınması için kredi elde eder.
  3. Kredi Toplama ve Transfer Sistemleri: Kredi toplama ile kredi transferi sistemlerinin avantajlarını birleştirerek uygulayan bir sistemdir. Bu gruba en güzel örnek, halen İngiltere’de kullanılan CATS’dir (Credit Accumulation and Transfer System).

 

CATS – Credit Accumulation and Transfer System “Kredi Toplama ve Transfer Sistemi” :

İngiltere’de CATS (Kredi Biriktirme ve Transfer Sistemi) yıllardır uygulanmaktadır. Bu sisteme göre, bir program içinde her bir modül kredi sayısı açısından belirli bir ağırlığa sahiptir, örneğin bu çalışma düzeyi ve miktarına bağlı olabilir. Krediler en yüksek derecenin alınmasıyla arttırılabilir ve bu krediler başka programlara aktarılabilir. Öğrenciler, kendileriyle birlikte bir yerden başka bir yere ve bir programdan diğerine taşıyabildikleri başarı kayıt portföylerini oluşturan bir Başarı Kaydına sahiptirler.

Dalichow’a göre CATS, yaşam boyu eğitime katılan tüm öğrencilere hem şimdi, hem de gelecekte en büyük zaman esnekliği tanıyan bir sistemdir. Öğrenci odaklı olan bu sistemde, öğrenciye daha fazla seçim ve insiyatif kullanma hakkı tanınmaktadır. İngiltere’de yaygın olarak kullanılan bu sistemde öğrenciler, Amerikan kredi toplama sisteminin avantajlarına ek olarak, eksiksiz bir transfer sistemiyle ülke içerisinde hareketlilik fırsatını da yakalamaktadırlar.

 

CATS’in ayrıca sağlamış olduğu yararlar şunlardır:

            • Lisans derecesine yönelik programları takip eden tam zamanlı öğrencilere, her eğitim-öğretim yılı sonunda (Yüksek Lisans derecesine yönelik programlarda ise ilk dört aylık dönemin sonunda) ara diploma/derecelerin verilmesi,

            • Öğrencilerin programlara yarı-zamanlı olarak devam edebilmeleri,

 

            • Yaşam boyu eğitimi özendirmesi,

            • Lisans programları ile ülkemizdeki meslek yüksekokulu benzeri programlardaki kredilerin birleştirilerek ortak bir çerçevede sunulması.

 

Dalichow’a göre CATS, Avrupa’nın tamamında uygulanmalıdır. Söz konusu bu sistem Avrupa’da uygulanacağı için, adı da Avrupa Kredi Toplama ve Transfer Sistemi (European Credit Accumulation and Transfer System – EUROCATS) olmalıdır. EUROCATS, Dalichow’a göre yaşam boyu eğitim kapsamındaki Avrupalı yetişkin öğrencilerin hareketliliğine katkıda bulunacak en iyi sistemdir. Gelecekte, sadece yirmi yaşlarındaki öğrenciler değil, aynı zamanda, yetişkinler de bilgilerini güncelleştirmek ve yenilemek üzere üniversitelere devam edeceklerdir. Bu nedenle EUROCATS, tam ve yarı-zamanlı öğrencilerin yanı sıra, açıköğretime devam eden öğrenciler için de geçerli olmalıdır.

 

ECTS – Avrupa Kredi Transfer Sistemi:

Hali hazırda Sokrates programına entegre olan Avrupa Kredi Transfer Sistemi (ECTS), yurt dışında Yüksek Öğrenim görme imkanı tanır. Ancak, mesleki eğitimde Avrupa genelinde böyle bir sistem henüz tam bir işlerlik kazanmamıştır. Kopenhag Deklarasyonu, mesleki nitelik ve yeterliliklerin geliştirilmesi, mesleki ve coğrafi hareketliliğin sağlanması yoluyla bireysel öğrenme imkânlarının geliştirilmesi esas alınarak bu alanda ilerleme kaydedilmesi amaç edinmiştir.

 

Bir Teknik Çalışma Grubu, halen aşağıdakileri sağlayan bir Mesleki Eğitimde Avrupa Kredi Transfer Sistemi geliştirilmesi amacıyla çalışmalarına devam etmektedir:

  • Çeşitli ulusal mesleki eğitim sistemleri içinde/arasında ve örgün/yaygın mesleki eğitim imkanları arasında öğrenme çıktıları/sonuçlarının transfer edilmesinin sağlanması,
  • Eğitim/öğrenim/öğrenme faaliyetleri (modüller) ya da nitelik birimleri/programlarının kısmî ya da tam bir niteliğe yönelik olarak bütünleştirilmesi veya biriktirilmesi, tanıma uygun ifade edilecek olursa, parçaların değerlendirilmesi ve sertifikasyonu,
  • Öğrenme süreçleri ve sonuçlarının şeffaflığının sağlanması,
  • Eğitim/öğretim/öğrenme süreçlerinde hareketliliğin sağlanması ve niteliklerin ifadesinin geliştirilmesiyle  mesleki hareketliliğin sağlanması.

 

Mesleki Eğitimde Kredi Transfer Sisteminin kilit unsurları; birimler, modüller ve eğitim programlarıdır. Birim, eğitim programının akredite edilebilen ve sonuç odaklı en küçük parçasını oluşturur (birimler de kendi içlerinde daha küçük parçalar barındırabilirler ancak daha küçük parçalar akredite edilemezler). Modül, öğrenme yolunun en küçük parçasını oluşturur ve süreç odaklıdır. Eğitim programı süreç, içerik ve sonuçla bağlantılıdır.

 

Öğrenci hareketliliği ve uluslararası müfredat geliştirmede Avrupa Kredi Transfer sisteminin (ECTS) önemli rol oynadığı ve ECTS’nin ulusal kredi sistemleri için giderek genelleştirilmiş bir temel olduğunu göz önünde bulundurularak, ECTS’ye dahil olmak için girişimlerde bulunulmalıdır.

 

ECVET – Mesleki Eğitim İçin Avrupa Kredi Transfer Sistemi: Kopenhag deklarasyonu (Kasım 2002), “farklı ülkeler arasında ve farklı seviyelerde yetenek ve/veya becerilerin şeffaflığı, kıyaslanabilirliği, transfer edilebilirliği ve transfer edilebilirliği ve tanımlanmasının, mesleki eğitim öğretim için kredi transfer sistemi de dahil olmak üzere referans seviyeleri, ortak sertifikalandırma prensipleri ve ortak ölçümler oluşturularak nasıl geliştirilebileceğine öncelik verir.

ECVET’in Amaçları;

  1. Öğrenim çıktı ve başarılarının şeffaflığını ve tanımlanmasını,
  2. Bütün program ve kursları, modül ve üniteleri (ikincisi en küçük ölçülebilir çıktı olmak üzere) kapsayarak, öğrenim çıktı ve sonuçlarının çeşitli mesleki eğitim sistemleri içinde ve arasında, formal, non-formal, ve informal mesleki eğitim öğrenmeleri arasında öğrenim transferi
  3. Öğrenimin ne zaman ve nerede meydana geldiğinden bağımsız olarak, tam ya da kısmi niteliklerin tanımlanması, değerlendirilmesi ve sertifikalandırılmasına katkıda bulunarak, bir yandan eğitim/öğretim/ öğrenim faaliyetleri ve programları arasında tanımlamayı, diğer yandan kısmi ya da tam niteliğe doğru ünitelerin, birimlerin toplanmasını,
  4. Coğrafik, mesleki ve profesyonel değişim de dahil olmak üzere informal, nonformal ve formal eğitim/öğretim süreçleri içinde değişimi,
  5. Ulusal sınırlar ötesinde, otoriteler, eğitim/öğretim sağlayanlar, öğretmenler ve öğrenciler arasında işbirliğini kolaylaştırarak hayat boyu öğrenime katkı sağlamaktır.

 

EUROPASS:

Kalite ve yeterliliklerin karşılıklı olarak tanınmaması, Avrupa Birliği içinde hareketliliği engellemektedir ve dolayısıyla, iş piyasasının gelişimini de olumsuz etkilemektedir. Bakanlar hızlandırılmış bir işbirliği sürecine girerek kendilerini ortak, somut araçlar geliştirmeye adamışlardır. Bu araçlar vatandaşların iş piyasasında hareketlilik kazanmasını sağlayacaktır. Bu hareketliliğin kazanılmasını sağlayan en temel araç Europass’dır. Bir iş veya eğitim olanağına başvuran her vatandaş için nitelik ve yeterliliklerin doğru bir şekilde anlaşılması ve uygun şekilde değerlendirilmesi hayati önem taşımaktadır. Bu noktada Europass vatandaşlara hem Avrupa’da hem de tabii ki kendi ülkelerinde bu uygulamayı gerçekleştirebilmeleri için yardımcı olur. Europass eğitim ve pratik eğitimle bağlantılı tüm iş alanlarının kaydedildiği ülkelerde kabul gören tek formatlı bir kayıt programıdır. Avrupa Birliği bu uygulamayla birlikte hedefinin, 2010 yılında üç milyon vatandaşın, Avrupa iş piyasasındaki pozisyonlarını geliştirmek ve Avrupa yaşam boyu öğrenme alanından yararlanmak amacıyla Europass kullanması olduğunu açıklamaıştır.[4]

 

EUROCATS    Avrupa Kredi Toplama ve Transfer Sistemi :

ECTS’i geliştirmek ve Avrupalı öğrenciler, üniversiteler ve işgücü piyasasının ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlemek amacıyla, Fritz Dalichow ve Roger Waterhouse tarafından Avrupa Kredi Toplama ve Transfer Sistemi (EUROCATS) adıyla yeni bir proje geliştirilmiştir.

 

 

Diploma Eki

 

Diploma Eki, üniversite mezunlarına diplomalarının yanında verilen, mezunun eğitim düzeyinin içeriğini ve değerini, başvuruda bulunacak kurumlar tarafından rahatlıkla değerlendirilmesine imkân sağlayan resmi bir belgedir.

 

Yüksek Eğitimde uluslararası şeffaflık, akademik ve mesleki akreditasyon sağlamada önemli bir araç olan Diploma Eki’nin formatı Avrupa Komisyonu, Avrupa Konseyi ve UNESCO/CEPES tarafından geliştirilmiştir. Bu etiket, Avrupa Komisyonu tarafından şeffaflık ve akreditasyon konularında Avrupa nezdinde belirli bir kalite düzeyini gösteren yüksek eğitim kurumlarına veriliyor.

 

“Diploma Eki” ile yurtdışında karşılaştırılabilir bir diplomaya sahip olan mezunların, başarıları ve yeterlilikleri tarafsız olarak tanımlanıyor. Avrupa Birliği üyesi ülkelerde karşılaştırılabilir bir diplomaya sahip olacak üniversite mezunlarının, başarıları ve yeterlilikleri tarafsız olarak tanımlanıyor. AB ülkelerindeki iş ya da eğitim imkanlarına daha rahat erişim sağlayan “Diploma Eki”, üniversite mezunlarının daha kolay iş bulmalarını da güçlendiriyor.

 

Avrupa Komisyonu tarafından tescillenen “Diploma Ekleri”, üniversite mezunlarına Avrupa Birliği üyesi ülkelerde iş bulma kolaylığı sağlıyor. Bu yıl Türkiye’den Diploma Eki için başvuran 18 üniversiteden 11’i “Diploma Eki Etiketi” almaya hak kazandı.

 

Afyon Kocatepe Üniversitesi, Bahçeşehir Üniversitesi, Bilkent Üniversitesi, Çanakkale 18 Mart Üniversitesi, Çukurova Üniversitesi, Fatih Üniversitesi, ODTÜ,  İzmir İleri Teknoloji Enstitüsü, Sabancı Üniversitesi, Süleyman Demirel Üniversitesi ve Uludağ Üniversitesi artık “Diploma Eki verecek.

 

Mesleki ve teknik eğitimde kredi transfer sisteminin geliştirilmesini desteklemek üzere gerçekleştirilen çalışmalar, mesleki ve teknik yüksek öğretimi kapsayan bir Avrupa yeterlilikler Çerçevesi oluşturulması yönündedir. Türkiye’deki Mesleki ve Teknik Eğitim Fakülteleri, AB kredi transfer sistemine dahil edilerek, uluslararası akreditasyona uygun olarak yeniden yapılandırılmalıdır.

 

 

Kaynakça:

[1] Dr. Chris SMITH, Modül Eğitim Programı Geliştirmede Uygulamalar ve Prosedürler,

      MTEM Projesi Çalışma Toplantısı El Kitabı, Kasım-2005, Ankara

[2] Süleyman YAĞCIZEYBEK – MTEM Projesi Eş Uzmanı, MEB 17. Milli Eğitim Şurası Ön   

      Komisyonu, Hareketlilik- Mobility Çalışma Grubu Raporu. Haziran – 2006 / Ankara

[3] Avrupa Kredi Transfer Sistemi, YÖK. Ocak-2001

[4] Dr. Holger SCHRÖDER, Avrupa Komisyonu Delegasyonu Başkatibi, AB Kopenhag Süreci ve Mastriht Bildirgesi açısından Türkiye’de Mesleki Öğretim ve Eğitimi Bekleyen Zorluklar Uluslar arası Konferansı, MEGEP/MTEM 07-08 Haziran-2005 Ankara.

 

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.
Share.

Leave A Reply