İş Sözleşmesinin Yazılı Olması Gerekmiyor

0

İş Sözleşmesinin Yazılı Olması Gerekmiyor

İşverenle işçi arasında yapılan iş sözleşmesinin geçerliliği şekle bağlı değildir. Ancak, 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen istisnai durumlarda, sözleşmenin geçerli kabul edilmesi için kanunda öngörülen şekil şartlarına uyulması gerekiyor. Örneğin belirli süresi bir yıl ve daha uzun süreli iş sözleşmeleri ile takım sözleşmelerinin yazılı yapılması gerekiyor. 5953 sayılı kanun gereği gazeteciler ile 854 sayılı Deniz İş Kanunu gereğince çalıştırılan gemi

adamlarının iş sözleşmelerinin de yazılı olması gerekmektedir. Ayrıca Özel Eğitim Kurumları Kanunu gereğince çalıştırılan öğretmenler ile yapılacak olan iş sözleşmelerinin de yazılılık şekli esastır.

4857 sayılı kanun gereğince yazılılık esasının aranmadığı hallerde taraflar kendi aralarında anlaşarak iş sözleşmesinin yazılı yapılmasını kararlaştırabilir. Yazılılık esası, taraflar arasında çıkabilecek hukuki uyuşmazlık hallerinde ispat kuvvetini doğurur. Ayrıca toplu iş sözleşmelerine konulacak bir hükümle şekil şartına tabi olmayan iş sözleşmeleri içinde şekil şartı öngörülebilir.
İş sözleşmelerinde yazılılık şartının aranmadığı durumlarda 4857 sayılı İş Kanunu-na göre işveren, işçinin isteği üzerine, kendisine genel ve özel iş koşullarını gösteren ve imzasını taşıyan bir belgeyi, 2 ay içinde vermekle zorunlu kılınmıştır.
İşçinin genel ve özel çalışma şartlarını gösteren belgeyi işçiye veremeyen işverene, İş Kanunu madde 99-a göre idari para cezası uygulanabilecektir. 2009 yılında söz konusu belgeyi vermeyen işverene uygulanabilecek idari para cezası 98 TL-dir. Söz konusu idari para cezası işçi başına uygulanabilecektir.
Değerlendirileceği üzere İş Kanunu-nda belirtilen istisnai hallerin dışında işverenlerin iş sözleşmesi yapma özgürlüğü mevcuttur. Kanun koyucu tarafında işverenlere tanınan bu özgürlüğün sınırları; özürlü, eski hükümlü ve terör mağduru çalıştırma zorunluluğu ile düzenlenmiştir.
Buna göre 5763 sayılı kanun sonrasında özel sektör işyerlerinde özürlü istihdam oranı yüzde 3 olarak tespit edilmiştir. Yine 5763 sayılı kanun sonrası kamu işyerlerinde ise yüzde 4 oranında özürlü ve yüzde 2 oranında eski hükümlü istihdam edilmesi gerekiyor.

İş sözleşmesinin yasaklandığı haller

Genel olarak işverenler istedikleri işçiler ile iş sözleşmesi yapmakta serbesttirler. Bazı hallerde mevzuat gereği iş sözleşmesi yapılması kanun gereği mümkün değildir. Söz konusu haller aşağıdadır.
15 yaşından küçük çocukların çalıştırılması yasaktır. Ancak çocukların sağlık ve gelişmelerine, okul veya mesleki eğitim ve mesleğe yöneltme programlarına devamlarına veya öğrenimden faydalanma kabiliyetlerine zarar vermeyecek nitelikteki işlerde 14 yaşını doldurmuş çocuklarla hizmet sözleşmesi yapılabilir.
Sanayiye ait işlerde 18 yaşını doldurmamış erkek çocuklar ve genç işçilerin çalıştırılmaları yasaktır.
Ağır ve tehlikeli işlerde 16 yaşını doldurmamış genç işçiler ve çocukların çalıştırılması yasaktır.
Umumi Hıfzısıhha Kanunu gereğince, 18 yaşından küçük çocukların bar, kabare, dans salonları, kahve ve gazinolarda çalıştırılması yasaktır.

Maden ocakları, kablo döşemesi, kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi yeraltında ve sualtında 18 yaşını doldurmamış erkek çocukların ve her yaştaki çocukların çalıştırılması yasaktır.
Ayrıca yabancıların ülkemizde çalışmaları da izin yöntemiyle mümkün olabilecektir. Buna göre 4817 sayılı kanuna göre ülkemizin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe, yabancıların ülkemizde bağımlı ya da bağımsız çalışmaları izne tabi kılınmıştır. Yabancıların çalışma izinleri, iş piyasasındaki durum ve çalışma hayatındaki gelişmeler, istihdama ilişkin sektörel ve ekonomik konjonktür şartlarının gerekli kıldığı hallerde, belirli bir süre için tarım, sanayi veya hizmet sektörleri, belirli bir meslek, iş kolu veya mülki ve coğrafi alan itibariyle sınırlandırılması mümkündür.
 

Yaşar TAŞDEMİR
SGK Müfettişi

KONUYA YAPILAN EK ve YORUM

Share.

Leave A Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.