Kayıtsızlık eğrileri nedir? (Ekonomi)

0

Kayıtsızlık eğrileri nedir? (Ekonomi)

Özellikle Mikro-İktisatta kullanılan bir analiz tekniği. Tüketicinin zevk ve tercihlerini, ya da Faydanın ordinal olarak ölçülebilirliğini göstermeye yarar. Kayıtsızlık eğrilerinin analizinde, bir tüketicinin iki malın değişik miktarları arasındaki tercihleri dikkate alınır. Her tüketcinin zevk ve tercihleri farklı olduğu için eğrilerin şekli de farklı olur. Ancak analizi bütün tüketicilere uygulama olanağı vardır. Bunun için ele alınan şahıs a ve mallar et ile patates olsun. Buna göre ilk durumda tüketici A’ya 2 kg. et ve 3 kg. patates, ya da alternatif olarak 1 kg. et ve 5 kg. patates teklif edilmiş ve adı geçen şahıs bunlardan birisini diğerine tercih edemeyeceğini belirtmiş olsun. Demek oluyor ki miktarını bilememekle birlikte, bu iki bileşim adı geçen kişiye aynı faydayı sağlamaktadır.

Alternatif olarak sunutan bileşime bakıldığında etin miktarının 1 kg. azaltıldığı, buna karşılık patates miktarının 2 kg artırıldığı görülmektedir. Demek oluyor ki toplam fayda değişmediğine göre etin azalan miktarından uğranılan fayda kaybı, patatesin artırılan miktarından elde edilen ilave faydaya eşit olmalıdır. Sözü geçen mal bileşimleri grafik üzerinde T2 ve T2 noktaları ile gösterilmiştir. Bunun gibi, bir malın miktarı artırılıp diğerinin miktarı azaltılarak tüketici A’ya aynı faydayı sağlayan çok sayıda mal bileşimi bulunabilir. Bunlar birleştirilecek olursa adı geçen tüketiciye ait bir kayıtsızlık eğrisi elde edilir. Aynı kayıtsızlık eğrisi üzerinde kalmak koşulu ile bir maldan artan miktarı, diğer maldan azalan miktara oranlayacak olursak elde edilen oran Marjinal İkame Haddi adını alır.

Matematik olarak bu oran, kayıtsızlık eğrisinin ilgili noktadaki eğimine (eğrinin birinci türevi) eşittir. Kayıtsızlık eğrisinin şekli genellikle sol üstten sağ alta doğru uzanır ve orijine göre dış – bükeydir. Bunun nedeni, bir malın miktarı belirli ölçüde azaltıldığında, onu dengelemek için diğerinden artan miktarlarda tüketmenin gerekmesidir. Bu da Azalan Marjinal Fayda Prensibinin bir sonucudur. Bir maldan sahip olunan miktar artınca, her birimin sağlayacağı fayda azalacağı için, azalan maldan uğranılan fayda kaybını dengelemek için miktarı artandan ona daha fazla miktarlarda vermek gerekecektir.

Birinci kayıtsızlık eğrisine göre tüketciye daha yüksek fayda sağlayan noktalar vardır. Örneğin, 3 kg. et ve 4 kg. patates, 2 kg. et ve 3 kg. patates bileşimine göre daha yüksek bir faydayı temsil eder. Çünkü tüketici her iki maldan da daha fazla tüketiyor. Bu da kayıtsızlık eğrisi II üzerinde S, gibi bir nokta ile gösterilebilir. Sj ile tüketiciye aynı faydayı sağlayan tüm noktalar II eğrisi üzerinde yer alırlar. Bu şekilde her biri farklı bir fayda düzeyini temsil eden sonsuz sayıda kayıtsızlık eğrisi elde edilebilir. Hepsi aynı şahsa ait oldukları ve farklı fayda düzeylerini gösterdikleri için kesişmezler (kesişirlerse farklı değil aynı fayda düzeyini göstermiş olurlar) Eğrilerin şekilleri tüketicilere göre değişir. Örneğin zevklerin farklılığına göre, kayıtsızlık eğrileri bir eksene ya da diğerine daha yakın olabilirler. Kayıtsızlık eğrileri Mikro – Iktisat’ta tüketici dengesinin incelenmesinde önemli bir araçtır. Firma Teorisinde bunun karşılığı ise Eş Ürün Eğrileridir.

Bu konuda daha fazla bilgi

Share.

Leave A Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.