TÜRKİYE DE ERP UYGULAMALARI (3nci Bölüm)

0
Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

Yazının başını okumak için
 
 
ERP Sisteminin Sonuçları

Genel parametreler

ERP sisteminin çalışmaya başlamasıyla birlikte kurumların stok seviyesi, işletme maliyetleri gibi genel parametreler açısından nasıl etkilendikleri çalışma kapsamında araştırılan konular arasındadır. Ayrıca ERP sisteminin, kurumların daha doğru karar vermesinde ve müşterileri bağlılığının artmasında kendilerine katkı sağlayıp sağlamadığı araştırılmıştır.
 

Şekil 3.3. ERP-nin Stok Seviyesine Etkisi                                                  Şekil 3.4. ERP-nin İşletme Maliyetlerine Etkisi

 

 

 

 

 

Şekil 3.5. ERP-nin Doğru Karar Vermeye Etkisi                          Şekil 3.6. ERP-nin Müşteri Bağlılığına Etkisi

 

 

 

 

ERP-nin stok seviyesine etkisi ile ilgili sorulan soruya katılımcıların %54-ünün cevabı azaldı oldu. Azalma oranının %51-den fazla olduğunu ifade eden katılımcıların yüzdesi %8, %21-50 oranında azaldığını söyleyenlerin yüzdesi %38, %0-20 oranında azaldığını bildirenlerin oranı ise %8 olarak belirlendi. Katılımcıların %38-i bu konuda bir bilgilerinin olmadığını bir diğer deyişle böyle bir hesaplama yapılmadığını bildirmişlerdir. Yüzde olarak %8-e tekabül eden bir katılımcı, ERP sisteminin stok seviyesini etkilemediğini ifade etmiştir (Şekil 3.3). ERP sisteminin işletme maliyetlerine olan etkisi incelendiğinde de katılımcıların %54-ünün işletme maliyetlerinin azaldığını belirttikleri görülmektedir. Azalma oranının %1-20 arasında olduğunu belirtenlerin yüzdesi %46, azalma oranının %21-50 arasında oluğunu belirtenlerin oranı ise %8-dir. Katılımcıların %38-i böyle bir hesaplama yapılmadığını belirtirken, %8-lik bölümü de ERP sisteminin işletme maliyetlerini etkilemediğini ifade etmiştir (Şekil 3.4).

Ankete katılanların %85 gibi büyük bir oranı gerçek zamanlı veri güncelleme prensibine göre çalışan ERP sisteminin daha doğru karar vermelerinde olumlu katkı yaptığını düşünmektedir. Katılımcıların %47-si bu katkının %75-100 oranında olduğunu, %38-i ise %50-75 oranında olduğunu söylemektedir. Katılımcıların %15-i ise bu konuda bilgilerinin olmadığını belirtmişlerdir (Şekil 3.5).

Anket sonuçlarına göre, kurumların %46-sı ERP sisteminin müşteri bağlılığının artmasına olumlu katkı yaptığını düşünmektedir. Bu konuda fikir sahibi olmayan kurumların oranı ise %38-dir. Katkının oranı ise %1-25 aralığında yoğunlaşmaktadır. Kurumların %31-i bu yönde fikir belirtmiştir. (Şekil 3.6)

Modüllerin katkısı

ERP kullanıcılarının, ERP modüllerinden ne oranda fayda sağladıklarını değerlendirmek amacıyla anket formuna konan tabloya verilen puanlara göre hazırlanan Tablo 3.6-da kurumların beklentilerini en fazla karşılayan modülden en az karşılayana doğru sıralayan liste görülmektedir.

Tablo 3.6. ERP Modüllerinin Katkısı

Bu tablodaki sıralama yapılırken baz alınan sütun olan “Puan” sütunu, “Ortalama” değeri ile “Ağırlık” değerinin çarpımından elde edilmektedir. Ağırlık değeri ise o modülü katılımcı kurumlardan kaç tanesinin kurmuş olmasına bağlı olarak hesaplanmıştır. Zira sıralama sadece verilen yanıtların ortalaması alınarak yapılmış olsa idi sadece bir adet katılımcının kurduğunu bildirdiği ve 5 puan verdiği “Tedarik Zinciri Yönetimi” modülü ilk sırayı alacaktı ki bu da yanıltıcı bir sonuç olarak ortaya çıkabilirdi. Gene de, bu puan ortalamalarının kullanıcı adedinden bağımsız olarak da bir anlam içerebileceği düşünülerek tabloya dahil edilmiştir. Bu listeye göre kurumların en çok faydalandıkları ilk üç modül “Finans/Muhasebe”, “Satın Alma” ve “Satış” olarak ortaya çıkmaktadır.

Aynı sıralama sadece imalat sektöründe faaliyet gösteren kurumların verdikleri yanıtlar göz önünde bulundurularak yapıldığında ise “İmalat Kaynakları Planlaması (MRPII)” modülü bir anda birinci sırayı “Finans/Muhasebe” modülü ile paylaşır duruma gelmektedir. Bu yeni sıralamada “Satış” modülünün daha aşağıda yer alması dışında başkaca önemli bir değişiklik olmamaktadır.

Fonksiyonel Birimler ve ERP

Kurumlardaki fonksiyonel birimlerin ERP olan ilişkisi, bir diğer deyişle bu birimlerin ERP-den ne kadar faydalandıklarının tespit edilmesi amacıyla katılımcılardan puanlama yapmaları istenmiştir.

Birim

Ortalama

Max

Min

Aralık

Ortanca

Muhasebe / Finans

4,25

5

3

2

4

(Üretim) Planlama

4,22

5

3

2

4

İnsan Kaynakları

4,00

5

2

3

4

İmalat

3,89

5

3

2

4

Lojistik

3,89

5

2

3

4

IT (Bilgi İşlem)

3,67

5

2

3

4

Satın Alma

3,67

5

1

4

4

Üst Yönetim

3,50

5

2

3

4

Satış & Pazarlama

3,33

5

1

4

4

Kalite Yönetimi

3,22

4

2

2

3

Tablo 3.7. ERP-nin Fonksiyonel Birimlere Katkısı

Alınan yanıtların değerlendirilmesi ile oluşturulan Tablo 3.7-de ERP-den en çok fayda sağlayan birimden en az fayda sağlayana doğru bir sıralama görülmektedir. Sıralama katılımcıların verdikleri puanların ortalaması alınarak yapılmıştır. Görüldüğü gibi, en başta şu ana kadar elde edilen sonuçlara uygun olarak “Muhasebe / Finans” birimi yer almaktadır. Onun hemen arkasından ise az bir farkla “(Üretim) Planlama” gelmektedir. Aynı analiz sadece imalat sektöründe faaliyet gösteren firmalardan alınan yanıtlar kullanılarak yapıldığında ilk sıra yine değişmezken “İnsan Kaynakları” birimi çok az bir farkla “Üretim Planlama” biriminin önüne geçmektedir.

ERP-den beklentilerin karşılanması

Cevabı aranan sorulardan birisi de ERP-nin kurumların kendisinden beklentileri ne oranda karşıladığıdır. Kurumlardan anket formunda listelenen beklentilerin kendi açılarından ne oranda karşılandığını değerlendirerek 1-5 arası puanlama yapmaları istendi. Alınan puanların ortalamasına göre yapılan sıralama Tablo 3.8-de incelenebilir. Bu sıralamaya göre “BT altyapısını tek sistem altında toplayarak yönetimini kolaylaştırma” beklentisi en iyi karşılanan beklenti olarak ortaya çıkmaktadır.

Tablo 3.8. ERP-nin Beklentileri Karşılama Puanları

Beklenti

Ortalama

BT altyapısını tek sistem altında toplayarak yönetimini kolaylaştırma

4,27

Tüm kurumda kullanımı kolaylaştıracak tutarlı mantık ve ortak arayüz

3,92

Eskimiş ve her biri bağımsız çalışan sistemleri yenileyip entegre etmek

3,91

Arka planda yürütülen işlemlerin otomasyonu

3,82

Fonksiyonel iş süreçleri (birimler) arasında koordinasyon sağlanması

3,67

Coğrafi olarak birbirinden uzak birimler arası koordinasyonu sağlama

3,67

İş sistemlerini basitleştirmek ve standartlaştırmak

3,58

İş süreçlerinde iyileşme beklentisi (stoklarda azalma gibi)

3,50

Operasyonel kararlarda iyileşme ve veriye kolay erişim sağlanması

3,33

ERP sistemini 2000 yılı problemine karşı bir katalizör olarak kullanma

3,29

Müşterilerle ve tedarikçilerle olan iletişimi güçlendirme

2,91

İşletme maliyetlerinde azalma beklentisi

2,75

Stratejik kararlarda iyileşme beklentisi

2,75

İş süreçlerinde müşteri katkısının artırılması

2,70

Etkin bir E-Ticaret altyapısı kurmak (veya mevcut yapıyı iyileştirmek)

2,67

ERP-nin dezavantajları

Anket soru formunda dezavantaj olarak nitelendirilebilecek bazı maddeler konarak, kurumlara bunları ERP-nin dezavantajı olarak değerlendirip değerlendirmedikleri sorulmuştur. Alınan yanıtlara göre ERP-nin en önemli dezavantajı olarak “Kullanımın karmaşık oluşu” maddesi ortaya çıkmıştır. Sıralama tablo 3.9-da incelenebilir.

Dezavantajlar

Adet

Ek Bilgi

Kullanımın karmaşık oluşu

7

Katılımcılardan bir tanesi bu listedeki maddeler dışında eklediği bir madde ile ERP’nin bir karar destek sistemi olarak algılanmasının kurum içinde bir dezavantaj olarak ortaya çıkabileceğini belirtmiştir.

 

Kurulumun çok pahalı oluşu

6

Sorun oluştuğunda gidermenin zor oluşu

4

Sistemi işletmenin çok pahalı oluşu

3

(Kullanıcılarda) hata yapma korkusu

3

İşiniz üzerinde kendi kontrolünüzün azalması

0

Tablo 3.9. ERP’nin Dezavantajları

ERP-nin işletimi esnasında karşılaşılan problemler

Katılımcılara, ERP-nin kurulup çalışmaya başlamasının ardından işletim açısından karşılaştıkları problemler açık uçlu bir soru ile sorulmuş ve alınan yanıtlar düzenlenerek en çok karşılaşılandan en az karşılaşılana doğru aşağıdaki listede sıralanmıştır:

• Kullanıcıların yeni sisteme direnç göstermesi

• Yazılım esnekliğindeki yetersizlik ve özelleştirmedeki (customization) zorluklar

• Konuya hakim kalifiye personel yetersizliği

• İş süreçleriyle yazılım arasındaki uyumsuzluklar

• Yazılım hataları

• Kullanıcı hataları

• Sistem açısından önemli olan verilerin gerçek zamanlı tutulamaması

• Birimler arası gerekli uyumun sağlanamaması

• Yazılımın yerel desteğinin yetersiz olması (basamak sayısı, Türkçe karakter gibi)

• Altyapı yetersizlikleri (Telekom hatlarındaki yetersizlikler gibi)

• Kullanıcı ara yüzlerinin karmaşıklığı

• Eğitim planlamasındaki zorluklar

Kurulum esnasında karşılaşılan problemlerde olduğu gibi gene en üst sırada son kullanıcıların sisteme gösterdikleri direnç, ERP sistemlerindeki en önemli problem olarak göze çarpmaktadır. Yazılımla ilgili problemler de listede önemli bir yer tutmaktadır.

SONUÇ

Son yıllarda kurum yönetim yaklaşımları içinde kendine önemli bir yer edinen ERP sistemleri hakkında kesin sonuçlara ulaşmak için kurulu sistemlerin yeterince olgunlaşmasını beklemek gerektiği ve bunun için de hala bir miktar zamana ihtiyaç olduğu düşünülebilir. Gene de Türkiye-deki ERP uygulamalarının şu ana değin kat ettiği mesafeyi anlayabilmek amacıyla yapılan bu çalışma bizlere önemli bilgiler sağlamıştır.

Çalışma sonuçlarına göre, ERP için kurulan ekiplere birimlerin katkısı, modüllerin sağladığı fayda, birimlerin sağladığı katkı, hangi modüllerin tercih edildiği gibi parametreler incelendiğinde genelde en ön sıralarda finans / muhasebe-nin geliyor oluşu ve bu sonucun imalat sektöründe faaliyet gösteren firmalar için de aynı olması, ERP sistemlerinin daha çok finans / muhasebe temelli sistemler olduğunun bir göstergesi sayılabilir.

ERP sistemlerini, bu sistemin ilk ortaya çıktığı zamanlardaki durumun aksine artık büyük firmaların yanında KOBİ statüsündeki firmalar da tercih etmektedirler. Ayrıca yerli yazılım firmaları da bu pazarda kendilerine yer bulabilmektedirler.

ERP sistemlerinin hem kurulumu hem de işletimi esnasında karşılaşılan en önemli problem kullanıcı direnci olarak ortaya çıkmaktadır. Bunu altyapı problemleri ve yazılım hataları izlemektedir.

Kurumlar, ERP sayesinde stok seviyelerinde ve işletme maliyetlerinde genelde azalma yaşadıklarını, daha doğru kararlar verdiklerini ve ERP-nin müşteri bağlılığına olumlu etki yaptığını belirtmişlerdir. Bunların yanında kurumlar, sistemin karmaşık ve pahalı oluşunu bir dezavantaj olarak gördüklerini belirtmişlerdir.

Ortaya çıkan ilginç sonuçlardan birisi, ERP sistemi kurmaya karar veren kurumların çoğunun yatırımın değerini hesaplamaya yönelik olarak yatırımın geri dönüşü (ROI) ile ilgili bir hesap yapmadıklarını belirtmiş olmalarıdır. Buradan hareketle, ERP kurmaya karar veren kurumların fazlaca niceliksel (kantitatif) hesap yapmadan, daha çok kuracakları sistemin niteliksel (kali
tatif) getirilerini göz önünde bulundurarak ERP sistemini kurmaya karar verdikleri düşünülebilir.

Tüm dünya çapında kurumsal yönetim yaklaşımları içinde önemli bir yere sahip olan ERP sistemleri Türkiye-de de kendini kanıtlama yolunda önemli gelişmeler kaydetmektedir. Bununla birlikte, ERP II adıyla tanınmaya başlayan ve Tedarik Zinciri Yönetimi (SCM) ile Müşteri İlişkileri Yönetimi (CRM) gibi mazisi oldukça yeni modüllerin ERP-ye dahil edilmesiyle oluşan sistemin de Türkiye-de yavaş yavaş kendine yer bulduğu görülmektedir.

KAYNAKÇA

1. APICS, 2000, ERP Software comparison survey results, corrected version

2. Baş, Türker 2001, Anket, Seçkin Yayınları

3. Davenport, T.H., 1998, Harvard Business Review, July-Aug.

4. Klaus, K., Rosemann, M. ve Gable, G. G., 2000, What is ERP?, Information Systems Frontiers 2:2, 141-162

5. Mabert, A. M., Soni, A., Venkataramanan M.A., 2001, Enterprise resource planning: common myths versus evolving reality, Business Horizons, May-June 2001, 69-76

6. Olhager, J., Selldin, E., Enterprise resource planning survey of Swedish manufacturing firms, European Journal of Operational Research, 146, 2003,365-373

ALINTI

Çalışma sonuçlarına göre, ERP için kurulan ekiplere birimlerin katkısı, modüllerin sağladığı fayda, birimlerin sağladığı katkı, hangi modüllerin tercih edildiği gibi parametreler incelendiğinde genelde en ön sıralarda finans / muhasebe-nin geliyor oluşu ve bu sonucun imalat sektöründe faaliyet gösteren firmalar için de aynı olması, ERP sistemlerinin daha çok finans / muhasebe temelli sistemler olduğunun bir göstergesi sayılabilir.

Kaynak : http://www.mmo.org.tr/endustrimuhendisligi/2004_1/ERP_uygulamasi.htm

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.
Share.

Leave A Reply