Kalite Kavramı ve Toplam Kalite Yönetimi

0
Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

Kalite Kavramı ve Toplam Kalite Yönetimi

Süleyman YAĞCIZEYBEK

Tarih boyunca gelişmelerin temelinde, teknolojik gelişmeler önemli bir yer tutmuştur. Gelişmenin temelinde teknolojik buluşlar ve bunların insanların ihtiyaçları için kullanımı yatmaktadır. Bilgisayarın icadı ve yaygın kullanımı ile, gelişmenin ve buluşların ivmesi de hızlanmış, çok kısa zaman aralıklarıyla birçok önemli gelişmeler olmuştur. Teknolojideki bu hızlı gelişmeler ekonomik, sosyal ve siyasal yaşamda da birçok değişiklikleri beraberinde getirmiştir. İletişim imkanları artmış, dünyanın herhangi bir yerinde olan bir olay, anında bütün dünyada izlenebilme imkanına kavuşmuştur. İletişimdeki gelişmeler dolayısıyla insanlar, dünyada olup biten her şeyden haberdar olmaya başlamış ve daha bilinçli, kaliteli bir yaşama yönelmişlerdir. Daha iyiyi görmesi ve bilmesi, bireylerin daha iyiyi talep etmesine neden olmuştur. Üretilen mal veya sunulan hizmetin doğru, düzgün, süresinde, sağlam, nitelikli, güvenilir, uygun fiyatlı, albenisi olan, etkileyici v.b. özelliklere de sahip olması, günümüz çağdaş insanının en doğal beklentileri arasında yer almaktadır. Eskiden kalite; en güzel, en iyi, en büyük gibi sıfatlarla tarif edilirdi. Teknik açıdan ise kalite; tolerans sınırları içinde, özelliklerine göre, optimum seviye gibi bazı kavramlarla tanımlanırdı. Bu tanımlar o zaman için doğruydu.[1]

Günümüzde ise kaliteden bahsedildiği zaman kullanıma uygunluk akla gelir. Eğer bir kimse o malın, gereksinimlerini layıkıyla karşılayabileceğine inanıyorsa, o malı alacaktır.

“Kalite; tatmin edici bir üretimin en düşük maliyetle ve tüketicilerin ihtiyaçlarını hemen giderebilme yeteneği olarak tanımlanabilir.” Tüketicilerin bir mal veya hizmeti istemesi ondan sağlayacağı tatmine bağlıdır. Biz, o mal veya hizmeti kullanan kişiler olarak, insan olarak, o mal veya hizmetin tümünden doyum sağlamayı ister ve bekleriz. Bu durum yeni bir kalite kavramını ortaya çıkarmıştır. Kalitenin günümüzdeki tanımı, “müşterilerin beklentilerini karşılayan özellikler” olarak belirlenmiştir. Bugün kalite kavramı, klasik anlamdan daha farklı olarak sadece ürün veya hizmetin kalitesi olmaktan çıkmış, yönetimin kalitesi anlamında daha geniş olarak kullanılmaya başlanmıştır. Çünkü bir mal veya hizmetin kaliteli olabilmesi, içinde oluştuğu sürecin kalitesine bağlıdır. Bu anlamda kalite artık teknik bir kavram olmaktan çıkmış, “stratejik” bir kavram haline gelmiştir.[2] Bu yüzden kaliteyi “ölçülebilen yönetim değerleri” olarak da tanımlayabiliriz.

Günümüzdeki teknolojik gelişmeler, bütün yapılarda dikkate değer gelişmeleri ortaya çıkarmaktadır. Bu gelişmeler bütün alanlarda olduğu gibi, yönetim alanında da kendini göstermiştir. Eğitim seviyelerinin hızla yükselmesi, iletişim ile bilgi teknolojilerindeki baş döndürücü gelişmeler, değişmeyi ortaya çıkaran ve önemli ölçüde etkileyen faktörlerdendir. Teknolojik yeniliklere cevap verebilme ihtiyacı, insanları yeni arayışlara yöneltmiştir. İnsanların ihtiyaçlarının tatmin edildiği, kendilerini gerçekleştirdikleri, rahatlıkla iletişim imkanlarının kurulabildiği yeni yönetim anlayışları, Toplam Kalite Yönetimi adı altında eski yönetim anlayışlarına rakip olarak işlemeye başlamıştır.

Toplam Kalite Yönetimi, 1994 tarihli ISO 8402’de şu şekilde tanımlanmaktadır;

“ Bir kuruluş içinde kaliteyi odak alan, kuruluşun bütün üyelerinin katılımına dayanan, müşteri memnuniyeti yoluyla uzun vadeli başarıyı amaçlayan ve kuruluşun bütün üyelerine ve topluma yarar sağlayan yönetim yaklaşımı”. [3]

Toplam Kalite Yönetimi, 21.Yüzyıla çağdaş bir yönetim şekli olarak damgasını vurmuştur. Toplam Kalite Yönetimi, yönetim faaliyetlerine sistematik bir yaklaşımdır ve her tip organizasyonda başarıyla uygulanabilecek bir yönetim modelidir. Toplam Kalite, örgüt fonksiyonları ve sonuçlar yerine, süreçler üzerine odaklaşan, tüm çalışanların niteliklerinin artırılması ile yönetim kararlarının sağlıklı bilgi ve veri toplanması analizine dayandıran, tüm maddi ve manevi örgüt kaynaklarını bir bütünlük içinde ele alan bir yaklaşımdır. TKY, kısaca mükemmelliğe sistemli bir yaklaşımdır diye tanımlayabiliriz. Toplam Kalite Yönetimi uzun vadede, müşterilerin tatmin olması, başarıyı kendi personeli ve toplum için elde etmeyi amaçlayan, kalite üzerinde yoğunlaşmış ve tüm personelin katılımına dayanan bir yönetim modelidir.

Toplam, o ürün veya hizmetle ilgili her birimi, her fonksiyonu ve her süreci kapsar. Sadece üründe değil, hizmette, iletişimde, fikir alanında geçerli bir kavram olduğunu, sadece bunların birinde kaliteyi artırmanın ihtiyacı tam olarak karşılamayacağını ifade eder.

Kalite kelimesi, ölçülebilen yönetim değerleri demektir.

Yönetim ise, mükemmelliği sağlayabilmek için tüm kaynaklar ve faaliyetlere uygulanan teknik ve prensiplerdir.

Toplam Kalite Yönetimi; kaliteyi artırarak rekabet gücünü geliştirmenin çağdaş yönetim biçimidir. Çağdaş yaşamın her aşamasında sürekli gelişmeyi ve birlikteliği öngörür. Toplam Kalite Yönetimi yaklaşımının ana felsefesi herhangi bir kurumda çalışan herkesin katılımıyla, sürecin sürekli olarak iyileştirilmesi ve geliştirilmesi temeline dayanır. Kurumda istikrarlı bir değişmenin olabilmesi için, her şeyden önce ortak tanımlanmış bir hedefin olması gerekir. Organizasyondaki herkesin bu hedef etrafında birleşmesi temel hareket noktalarındandır. Burada amaç belli bir standardı tutturmak değil kalite seviyesini sürekli ve hızlı bir tempoda sistematik olarak geliştirmektir. Örgüt içinde katılımcı ve işbirlikçi anlayışı esas almak, çalışanların potansiyellerinden en yüksek derecede yararlanmak ve ülke için iyi olan sosyal paydaşlarda bulunmak bu anlayışın temel taşlarını oluşturmaktadır. Toplam Kalite Yönetimi; sürekli gelişme, müşterilerin doyumu, ilk defada ve her zaman doğru
yu yapmak temeline dayanır. TKY anlayışına göre; üretimin kalitesi, ürün üretilirken sağlanır. Üretilen bir ürünün eksikliklerini ve hatalarını bularak kaliteyi artıramayız. Önemli olan, daha ürün üretilmeden gerekli önlemleri alıp, üretim aşamasında hata yapmamak veya yapılan hataları anında gidermektir.

Toplam Kalite Yönetimi’nde hassas öğe insandır ve bu anlayışın temelinde insan faktörü yatmaktadır. Arzu edilen kalite seviyesine ulaşılması, tüm kurum çalışanlarının ortak amaç, hedef ve stratejiler üzerinde birleşmesi ile gerçekleşebilir. Günümüzde çalışanlar, kendilerini ilgilendiren her türlü kararın görüşülmesine ve sonuçlandırılmasına aktif olarak katılarak, düşüncelerini ifade etmek ve fikirlerinin dikkate alındığını bilmek istemektedirler. Çünkü insan, bazı manevi ihtiyaçlara da sahiptir. Günümüzde çalışanlar sadece maddi ihtiyaçlarını karşılayarak tatmin olmamaktadırlar. Bu manevi ihtiyaçlardan bazıları olan başarma, başka insanlar tarafından beğenilme, takdir edilme ve toplumda önemsenen bir konumda olma ihtiyacı, toplam kalite yönetiminde tam katılımın oluşmasındaki önemli etkenlerdendir. Çalışanlar, Kendilerini ilgilendiren her türlü kararın görüşülmesine ve sonuçlandırılmasına aktif olarak katılıp, düşüncelerini serbestçe ifade etmeyi talep etmektedirler.

Yönetim insanlara yönelik bir faaliyettir, insan kaynağının değişen profiline bağlı olarak yönetimin de özellikleri değişmiştir. Mesela eğitimsiz ve yetişmemiş kişiler için otoriter yönetim tarzı uygun olurken, çağdaş ve eğitimli insanlar içinse demokratik yönetim tarzı uygun olmaktadır. Çağdaş bir yönetim tarzı olan Toplam Kalite Yönetimi de demokratik yönetim tarzı gerektirir. Demokratik yönetim, katılımcı yönetim demektir. Demokratik yöneticiler de astlarını dinleyen, onların fikir ve isteklerine değer veren, onlara hedef gösterip hedefe nasıl ulaşılacağını kendilerine bırakan liderlerdir.[4]

Bir organizasyonda etkili olan kalite öğeleri;

1. Yönetimin kalitesi,

2. İnsan kalitesi,

3. Yapılan işin kalitesi,

4. Ürün ve hizmet kalitesi olarak dört başlık altında toplanabilir. Bütün bu faktörlerin önemi inkar edilemez; fakat insan aynı zamanda bütün bunları uygulayan ve geliştiren kişi olarak değerlendirildiği zaman ayrı bir öneme sahiptir. Çünkü, insan ister yönetici, ister öğretmen, isterse yardımcı personel olsun değer yargısı, alışkanlık, sosyal ve kültürel değerlerini iş ortamına taşımakta ve bütün taşıdığı bu değerlerle çalışmasını bütünleştirmektedir. Bunun içindir ki Toplam Kalite Organizasyonları’nda;

  • Kişiliğe önem ve değer verilmelidir.

  • Başarı her zaman değerlendirilmelidir.

  • İş huzuru sağlanmalıdır.

  • Çalışma ortamı mükemmelleştirilmelidir.

  • Karara katılım sağlanmalıdır.

Toplam Kalite Yönetiminde, Kalite = Müşteri tatmini olarak tanımlandığından ve organizasyondaki herkes birbirinin müşterisi olarak kabul edildiği için, organizasyondaki her bir çalışanın, birbirinin isteklerine göre hareket etmesi ve bu ihtiyaçları giderecek şekilde hareket edilmesi beklenir. Her bir çalışanın ayrı ayrı doyumu söz konusudur. Bir kurumda kaliteyi yakalayabilmek için kurumda çalışan herkesin kaliteyi düşünmesi ve istemesi gerekmektedir. Başarıya götüren şeyin kalite olduğu herkesçe bilinmelidir. Kalite, ürünün üretimden sonra kontrolüne dayanmamalıdır. Bir mal veya hizmet üretildikten sonra, onda birtakım eksiklikler bulmanız örgütsel açıdan çok önemli değildir. Önemli olan bir şeyi üretirken hatasız üretmektir.

Örgütte bir takım ruhu oluşturulmalıdır. Tüm üyeler bireysel ve birlikte bu ortak kültürün oluşmasına katkı sağlamalıdırlar. Kalite için önce zihniyet değişikliği gerekir. Kurum kültürü değişmeden, bir kurumda kalitenin geliştirilmesi mümkün değildir.

Kalite kavramına Pfeffer ve Coate şu şekilde yaklaşmaktadır. “Pek çoğumuz onu arzularız, çoğumuz isteriz, bizim çok azımız ona sahibiz”. Kalite, mükemmeli olağandan ayıran şeydir.

Kaynakça:

[1] Mina ÖZVEREN Toplam Kalite Yönetimi-Temel Kavramlar ve Uygulamalar, s.63

[2] İsmail EFİL,Toplam Kalite Yönetimi ve Toplam Kaliteye Ulaşmada Önemli Bir Araç

ISO 9000 Kalite Güvencesi Sistemi, s.16

[3] Ichıro Miyauchi, Japonyada Kalite Yönetimi, s.12

[4] Mina ÖZVEREN Toplam Kalite Yönetimi-Temel Kavramlar ve Uygulamalar, s.76

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.
Share.

Leave A Reply