Lidere Ne zaman ihtiyac Duyulur?

0
Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

Galileo,  engizisyon  mahkemesinde  yargılanıp,  “Dünya  düzdür  ve  güneş  dünyanın  etrafında dönmektedir.”,  diyerek  bilimsel  olarak  vardığı  doğruyu  hayatını  kurtarmak  karşısında  inkar ettiğinde, bu sonucu bütün kilise çanları büyük bir çoşkuyla çalarak halka duyurdu. Bu sırada evinde onun görüşünden dönmeyeceğine inandığı için büyük bir kederle ölüm haberini bekleyen genç asistanı  önce  hayrete  düştü;  daha  sonra  da  büyük  bir  öfkeye  kapıldı.  Yaşlı  usta  eve  döndüğünde  asistanının  öfkesiyle  karşılaştı.  Asistanı,  “Yazık  kahramanı  olmayan  bir  topluma!”,  diye  bağırdı.

Galileo büyük bir sükûnetle, “Yanlış;”, dedi ve “yazık kahramanlara ihtiyaç hisseden bir topluma!”  Bu  görüşlerden  acaba  hangisi  doğru?  Düzenli  toplumlar,  kahramanlara  ihtiyaç  olmadan  da düzenlerini koruyup  sürdürebiliyorlar. Ancak yeterince organize olamamış  toplumlar konuyu düzene sokmak  ve  geliştirmek  için  bir  kahramana  ihtiyaç  duyuyorlar.  Bu  kavramları  günümüz  şartlarına
uygulayacak  olursak,  “yöneticilik”  ve  “liderlik”  pozisyonlarından  beklediğimiz  farklı işlevler kendiliğinden ortaya çıkar. 
 
Liderlik ve Yöneticilik 
 
Lider  ve  yöneticinin  farkları,  pek  çoklarının  düşündüğü  gibi,  liderliğin  mistik  ve  esrarengiz yapısından  veya  liderlerin  sahip  oldukları  karizmatik  ve  alışılmamış  kişilik  özelliklerinden kaynaklanmaz. Liderlik, yöneticilikten bütünüyle farklı eylemler  içinde olmayı gerektiren bir iştir. İş dünyasının  karmaşıklığında  hem  yöneticilik  hem  liderlik  gereklidir.  Bugün  hem  ABD  hem  de Türkiye’de  birçok  şirkette  “aşırı  yönetim  (overmanaging)  ancak  yetersiz  liderlik  (underleading)”
görülmektedir. Özellikle “Toplam Kalite Yönetimi” ve  ISO standartlarının araç olmaktan çıkıp amaç haline gelmeye başlaması, yöneticiliği hem kolaylaştırmış hem de yaygınlaştırmıştır. Çünkü “Toplam Kalite”  anlayışı  ve  ISO  standartları,  bir işin  ‘nasıl  iyi  yapılacağını’  söyler;  ancak  ‘nasıl  daha  farklı  yapılacağını’  söylemez.  Oysa  günümüzde  şirketlerin  rekabet  gücünü  yükselten,  farklılığı
oluşturmaktır.

Yöneticilik,  karmaşıklıkla  baş  etme işidir.  Bunun  sonucu  yöneticiliğin  yönerge,  prosedür  ve uygulamaları, 20. yüzyılda ortaya çıkmış büyük organizasyonların ihtiyaçlarını karşılamaya yöneliktir. İyi  yöneticilik,  kalite  ve  kârlılık  gibi  ana  alanlarda  düzen  ve  istikrar  getirir. Buna  karşılık  liderlik,  değişikliklerle başa çıkma işidir. Bugün artık, ‘bir önce yapılmış olanı yapmak’ veya ‘yüzde 5 daha iyi  yapmak’, başarı için yeterli sayılmamaktadır. 
 
Krizde Liderlik 
 
Bu fikri yukarıda, deprem sonrası gelişmelere benzer olarak, askeri alandan bir örnek vererek daha iyi açıklayabiliriz. Barış zamanında, bir ordunun tepeden aşağıya uzanan hiyerarşik bir yapı içinde iyi yönetilmeye  ihtiyacı  vardır.  Bu  yapının,  en  üst  noktada  iyi  bir  liderlikle  bütünleşmesi  başarılı olabilmek  için  yeterlidir;  ancak  savaş  zamanında  her  düzeyde  liderliğe  ihtiyaç  vardır.  Bir  savaş sırasında askerler yönetilmemeli, askerlere liderlik edilmelidir. En küçük askerlikbirimi olan mangada
bile askerler, ancak liderlik özelliklerine sahip kişilerin önlerinde veya arkalarında ölüme yürürler.

 
Hem  yöneticiler  hem  liderler  ne  yapılacağına  karar  verir, işlerini  yapabilmek  için  gerekli  insan ilişkilerini  kurar  ve  bu  insanların  işlerini  yapmalarını  sağlar.  Ancak  bu  üç  konu  farklı  şekillerde yapılır.  Bir  yöneticinin  karmaşıklığı,  yönetme  yolu,  geleceğe  dönük  amaçlar  koyarak  planlama  ve bütçelemedir.  Bu  amaçlara  ulaşmak  için  ayrıntılı  adımlar  planlanır  ve  kaynaklar  aktarılır.  Buna karşılık  lider, şirket için bir yön belirler; gelecek  için bir vizyon oluşturur ve bu vizyona ulaşmak için gerekli olan değişim stratejilerini belirler.

Sektöründe  lider  olmak  isteyen  bir  şirket,  liderlik  niteliğine  sahip  insanlarla  çalışmalıdır. Çünkü büyük  sonuçlara,  vasat  performansla  ulaşılmaz.  Büyük  sonuçlara  üstün  performans  gösteren çalışanlarla  ulaşılır.  Bunun  için  de  her  düzeyde  çalışanın  liderlik  özelliğine  sahip  olması  gerekir.

Çünkü  liderler,  ‘etkilerler’ ve  ‘etki oluştururlar’. Üstün performans, ancak  etki oluşturma yeteneğine sahip insanlar tarafından gerçekleştirilir.

Yaşadığımız deprem  felaketi, bize  liderliğin  ne  kadar önemli  olduğunu bir kez  daha göstermiştir. Herhangi bir konuda inisiyatif almak, risk üstlenmek ve sonuç alıncaya kadar mücadeleyi sürdürmek; mesai  saatleri  içinde işini düzenli yapan kişilerin üstesinden gelebileceği durumlar değildir. Liderlik özelliklerinin  büyük  bölümü,  yazının  başında  da  söylediğimiz  gibi,  insanlara  doğuştan  verilmiş özellikler  değildir. Bunlar öğrenilebilir,  kazanılabilir  ve  düzenli eğitimler  ve  uygun  örgüt  iklimiyle geliştirilebilir özelliklerdir. Şirket düzeyinde önemli olan, kurumsal yapının bu özellikleri ödüllendiren bir  nitelikte  olmasıdır.  Toplumsal  açıdan  da  bunun  için eğitim  sistemimizin  içine  bu  özelliklerin yerleştirilmesi politik alanda duyduğumuz lider özlemini karşılayabilir. 
 
Prof. Dr. Acar BALTAŞ
Baltaş-Baltaş Yönetim, Eğitim, Danışmanlık Ltd. Şti.
Hürriyet İnsan Kaynakları Gazetesi, 5 Eylül 1999 Pazar
Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.
Share.

Leave A Reply